Podatkiem od czynności cywilnoprawnych są objęte niektóre umowy, m.in. umowa pożyczki. Jak wskazuje Małgorzata Pastuszek, asystent podatkowy w Taxplan, niektóre z pożyczek podlegają zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), np. pożyczki udzielane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, pożyczki do 5 tys. zł.

– Jednocześnie PCC nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem VAT lub jest z niego zwolniona – przypomina Małgorzata Pastuszek.

Nasza rozmówczyni dodaje, że umowa pożyczki będzie opodatkowana VAT, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: pożyczkodawca w zakresie udzielanej pożyczki występuje w charakterze podatnika VAT, czynność odpłatnego udostępnienia kapitału (pożyczka) jest świadczeniem usług mieszczącym się w katalogu czynności opodatkowanych.

Według Małgorzaty Pastuszek w przypadku udzielenia jednorazowej (okazjonalnej) pożyczki ze środków własnych, niewchodzącej w zakres podstawowej działalności spółki, istnieje ryzyko uznania przez organy skarbowe, że podatnik nie występuje w ramach tej transakcji jako podatnik VAT (temat ten był przedmiotem kilku orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE). W konsekwencji organy podatkowe mogą uznać, że do tej czynności nie mają zastosowania przepisy ustawy o VAT, a przepisy ustawy o PCC. Stanowisko takie zostało zaprezentowane m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Gl 776/09).

– Jednocześnie ostatnie interpretacje organów podatkowych wskazują, że nawet jednorazowe udzielenie pożyczek jest usługą w rozumieniu ustawy o VAT, która podlega zwolnieniu z VAT jako usługa udzielenia pożyczek (nie kwestionując jednocześnie statusu podatnika VAT w ramach tej transakcji) – zauważa Małgorzata Pastuszek.

Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w interpretacji wydanej przez dyrektora IS w Warszawie z 5 lutego 2009 r. (nr IPPP3-443-113/08-4/JK) oraz dyrektora IS w Poznaniu z 19 lutego 2010 r. (nr ILPP1/443-1467/09-4/MK).

Mając na uwadze wskazane wątpliwości interpretacyjne, pracodawca chcąc udzielać pożyczek swoim pracownikom, powinien rozważyć wystąpienie z wnioskiem do ministra finansów o wydanie interpretacji indywidualnej.

2 proc. wynosi stawka podatku od czynności cywilnoprawnych od pożyczki