Spółki, które stosują Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i przejęły inny podmiot, muszą uwzględnić zmiany w MSSF 3 w zakresie ujęcia wartości firmy przy tworzeniu sprawozdań finansowych za 2010 rok.

Jacek Mateja, biegły rewident, partner w dziale audytu Deloitte podkreśla, że sposób wyliczenia wartości firmy, w porównaniu z zasadami dotychczasowymi, jest inny. Nowy standard pozwala na ujęcie wartości firmy tylko raz wyłącznie na moment przejęcia kontroli nad podmiotem. Wcześniejsze częściowe nabycia czy późniejsze zwiększenie zaangażowania w danej jednostce po nabyciu kontroli nie wpływa na raz ustaloną wartość firmy. Natomiast inwestycje niedające nam kontroli (zwykle mniej niż 51 proc. udziałów) nie będą w ogóle rozpatrywane pod kątem wartości firmy. Zmiany powodują, że trudniej jest obliczać wartość firmy. Przykładowo zapłacona cena za przejętą jednostkę, czyli koszt nabycia nie obejmuje od 2010 roku kosztów pośrednich, takich jak koszty doradztwa prawnego czy księgowego. Ujmuje się je bezpośrednio w rachunku zysków i strat.

Z kolei Piotr Waliński, biegły rewident, dyrektor w dziale audytu Deloitte, dodaje, że jednym z komponentów określenia wartości firmy są posiadane przez udziałowców mniejszościowych udziały. Udziały te mogą być wycenione na dwa sposoby: w ich wartości godziwej lub też w procentowo przypadających na udziałowców mniejszościowych aktywów netto. Decyzja co do sposobu wyceny podejmowana jest dla każdej transakcji nabycia odrębnie. Od wyboru metody wyceny udziałów niesprawujących kontroli zależy ostateczna wartość firmy z przejęcia. Ten element kalkulacji nie był uwzględniany w latach poprzednich.

Piotr Waliński wskazuje też, że jeśli jednostka posiadała wcześniej udziały w przejmowanej jednostce, udziały te na moment przejęcia jednostki należy wycenić do ich wartości godziwej. Standard traktuje przejęcie kontroli jako istotne zdarzenie ekonomiczne, czego skutkiem jest konieczność potraktowania posiadanych wcześniej w jednostce udziałów niedających jednak kontroli jako „zakładaną” sprzedaż tych udziałów z równoczesnym odkupem. W konsekwencji wynik z takiej transakcji odnoszony jest w rachunek wyników okresu, a udziały takie wycenione są w wartości godziwej na moment przejęcia.

– Podobna konieczność wyceny w wartości godziwej zachodzi na moment utraty kontroli, i dotyczy pozostałych po utracie kontroli udziałów – twierdzi ekspert.

Również i ten element kalkulacji rozpatrywany jest po raz pierwszy i stanowi istotną nowość 2010 roku.

Jacek Mateja twierdzi, że standard komplikuje sposób wyliczenia wartości firmy, wymagając dodatkowej wyceny udziałów pozostających po przejęciu w rękach udziałowców mniejszościowych oraz wyceny do wartości godziwej wcześniej posiadanych w danej jednostce udziałów.

Obecny MSSF 3 wymaga, by porównać zapłaconą cenę powiększoną o: 1) wartość udziałów posiadanych w dalszym ciągu przez udziałowców mniejszościowych oraz 2) wartość udziałów wycenionych według wartości godziwej na dzień przejęcia, jakie mogliśmy posiadać w danej jednostce przed przejęciem kontroli, z wartością możliwych do zidentyfikowania aktywów i pasywów.

Wcześniejsze regulacje wymagały, aby porównać zapłaconą cenę z wartością nabytych aktywów i pasywów w odpowiednio przypadającym procencie udziałów wynikającym z danej transakcji.

Ważne!

Przepisy przejściowe zezwalają, by wszystkie ujęte w latach poprzednich, do 2009 roku włącznie, połączenia pozostawić w sprawozdaniu za 2010 rok, tak jak one były ujęte poprzednio