Niższy VAT na ubranka dziecięce jest bezprawny

Taki wyrok wydał wczoraj Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który zajął się tą sprawą z inicjatywy Komisji Europejskiej.

Według komisji przez stosowanie obniżonej stawki VAT do dostaw, importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia odzieży i dodatków odzieżowych dla niemowląt oraz obuwia dziecięcego Polska uchybiła swoim zobowiązaniom wynikającym z Dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Argumenty przedstawione przez Polskę nie wpłynęły na zmianę stanowiska komisji.

Polska nie zaprzeczyła stosowaniu obniżonej stawki. Jest jednak zdania, że ma ono uzasadnienie z przyczyn społeczno-politycznych. Znajduje również podstawę w innych przepisach dyrektywy. Zgodnie z nimi wszystkie państwa członkowskie, które 1 stycznia 1991 r. stosowały obniżoną stawkę m.in. do odzieży dziecięcej i obuwia dziecięcego, mogą utrzymać jej wysokość.

Trybunał Sprawiedliwości UE przyznał rację Komisji Europejskiej. Odnosząc się do polskich argumentów, stwierdził, że odstępstwo przewidziane w dyrektywie zależy od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwsza wymaga, aby dane państwo członkowskie 1 stycznia 1991 r. stosowało VAT w rozumieniu Dyrektywy 2006/112 lub przynajmniej, aby system opodatkowania miał te same cechy co wspólny system tego podatku. Druga wymaga, aby w ramach tego opodatkowania dostawa towarów i świadczenie usług podlegały 1 stycznia 1991 r. stawce obniżonej.

– Mimo że stosowanie stawki obniżonej w omawianym przypadku wydaje się celowe i racjonalne, to niestety z prawnego punktu widzenia raczej trudno odmówić racji trybunałowi – ocenia Jerzy Martini, doradca podatkowy w Baker & McKenzie.

Jednocześnie zaznacza, że opinia rzecznika generalnego była korzystna dla Polski. Przyjęto w niej, że możemy nadal stosować stawkę obniżoną na podstawie art. 115 dyrektywy. Przepis ten umożliwiał państwom członkowskim utrzymanie stawki obniżonej na odzież i obuwie dziecięce, jeśli dane państwo stosowało stawkę obniżoną 1 stycznia 1991.

Według trybunału podatek obrotowy mający zastosowanie w Polsce 1 stycznia 1991 r. nie odpowiadał zasadniczym cechom VAT, a zatem Polska nie stosowała w tej dacie podatku w rozumieniu Dyrektywy 2006/112 ani systemu opodatkowania wykazującego zasadnicze cechy VAT.

– Trudno zakwestionować stanowisko trybunału, który po prostu stwierdził, że w tym czasie w Polsce nie obowiązywał VAT, więc art. 115 nie może mieć zastosowania – podkreśla Jerzy Martini.

Tym samym nie zostały spełnione przesłanki stosowania odstępstwa przewidzianego w dyrektywie. W konsekwencji Polska powinna stosować standardową stawkę VAT do opodatkowania omawianych wyrobów.

Wyrok w sprawie komisja przeciwko Polsce (C-49/09).