Obowiązujące przepisy ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) przewidują szczególny sposób rozliczania okazjonalnych przewozów drogowych osób wykazywanych przez przewoźników zagranicznych. Andrzej Pośniak, prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna, wyjaśnia, że w przypadku przewozów okazjonalnych osób autobusami zarejestrowanymi poza terytorium kraju kwotę podatku ustala się od każdej z podróżujących osób jako iloczyn stawki 7 proc. i 285 zł.

Wojciech Kotowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, dodaje, że konieczność nowelizacji w tym zakresie wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-311/09 z 6 maja 2010 r. W orzeczeniu tym TS stwierdził niezgodność przepisów o VAT z przepisami UE w zakresie opodatkowania okazjonalnego przewozu osób autobusami zarejestrowanymi poza terytorium kraju.

Ministerstwo Finansów opracowało więc założenia do nowelizacji m.in. ustawy o VAT. Wojciech Kotowski zauważa, że założenia te sankcjonują praktykę wynikającą z interpretacji ogólnej ministra finansów z 21 czerwca 2010 r., wydanej w następstwie orzeczenia TS UE. Stwierdza ona konieczność zastosowania ogólnych reguł opodatkowania wskazanych świadczeń, co zasadniczo oznacza konieczność rejestracji podmiotów je wykonujących dla celów VAT w Polsce.

– Zgłoszenie rejestracyjne powinno być złożone w Drugim Urzędzie Skarbowym Warszawa – Śródmieście, właściwym do obsługi podatników mających siedziby, stałe miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu poza terytorium Polski – podpowiada Wojciech Kotowski.

Ekspert dodaje, że podatnik będzie zobowiązany do składania deklaracji podatkowych oraz zapłaty podatku obliczonego na zasadach ogólnych, zakładając, że podatku w tytułu świadczonych usług nie rozliczy nabywca tych świadczeń.

– W celu umożliwienia weryfikacji wypełniania obowiązku rejestracyjnego przewiduje się, że kierowca autobusu będzie zobowiązany posiadać i okazywać w przypadku kontroli potwierdzenie zarejestrowania dla celów VAT w Polsce – komentuje ekspert Kancelarii Ożóg i Wspólnicy.

Według Andrzeja Pośniaka, taka zmiana może skutkować obniżeniem kosztów podróży dla osób korzystających z usług zagranicznych przewoźników świadczących usługę przewozu okazjonalnego w Polsce, bowiem przerzucony na nich VAT (oczywiście w zależności od liczby pokonanych w Polsce kilometrów) może być niższy niż wyliczany za pomocą dotychczasowego wzoru.

Warto jeszcze dodać, że minister finansów w interpretacji zwrócił uwagę, że opisane zasady nie mają zastosowania do podmiotów spoza Unii Europejskiej. Jego zdaniem – jak podkreśla Wojciech Kotowski – fakt, że TS UE nie odniósł się bezpośrednio do przepisu dotyczącego tych podmiotów, oznacza, że pozostaje on w mocy. Taka interpretacja budzi wątpliwości. Natomiast w założeniach nowelizacji ustawy o VAT przewidywane jest zniesienie przepisów określających szczególne zasady opodatkowania przewozu okazjonalnego. Jeżeli więc wskazane założenia staną się obowiązującym prawem, zarówno podmioty z Unii Europejskiej, jak i spoza jej terytorium, będą opodatkowane na analogicznych zasadach.

1 stycznia 2011 r. mają zacząć obowiązywać nowe zasady dla przewoźników zagranicznych