Od lipca w ustawie o kontroli skarbowej obowiązują przepisy wyłączające naliczanie odsetek za cały okres postępowania kontrolnego, jeżeli decyzja nie zostanie doręczona podatnikowi w ciągu pół roku. Problem w tym, że nowelizacja z 5 marca 2010 r., której autorem była Komisja Przyjazne Państwo nie zawiera przepisów przejściowych. Podatnicy, których postępowania na dzień 1 lipca były w toku, mają kłopot z ustaleniem, czy nowe przepisy mają do nich zastosowanie.

Ponadto, brak koordynacji procesu legislacyjnego spowodował, że za niecałe dwa tygodnie wejdzie w życie rządowa nowelizacja ustawy o kontroli skarbowej z 25 czerwca, która zawiera analogiczną zmianę.

Nowe regulacje

Andrzej Ossowski, radca prawny z Kancelarii Radcy Prawnego A. Ossowski przekonany jest, że przepisy wprowadzone 1 lipca mają znaczenie nie tylko do postępowań wszczętych od tego dnia, ale także już toczących się w chwili wejścia w życie nowelizacji.

Jak wyjaśnia Tomasz Rolewicz, menedżer w dziale prawno-podatkowym PricewaterhouseCoopers, wynika to z zasad techniki prawodawczej. Wskazują one, że jeżeli zamierza się zachować czasowo w mocy przepisy dotychczasowe w stosunku do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia ich uchylenia, zaznacza się to wyraźnie przez odpowiedni przepis przejściowy.

– Jeżeli zamiarem ustawodawcy było ograniczenie instytucji nienaliczania odsetek wyłącznie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie nowych przepisów, wprowadziłby do ustawy nowelizującej odpowiednie przepisy przejściowe – mówi Tomasz Rolewicz.

Zasadę bezpośredniego stosowania nowych przepisów potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 lipca 2003 r. (sygn. akt P 31/02), na co zwraca uwagę Dariusz Malinowski, partner, doradca podatkowy w KPMG. Trybunał uznał, że wbrew potocznym intuicjom, w takiej sytuacji nie zachodzi luka co do przepisów przejściowych. Wobec braku wyraźniej regulacji następuje rozstrzygnięcie na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej.

– W konsekwencji w postępowaniach kontrolnych wszczętych, a niezakończonych w dniu 1 lipca 2010 r., powinno się stosować przepisy nakazujące wstrzymanie naliczania odsetek, jeżeli minął już okres 6 miesięcy od wszczęcia postępowania kontrolnego – wyjaśnia Dariusz Malinowski.