Ministerstwo Finansów przedstawiło założenia do nowelizacji ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Resort proponuje rozszerzenie odpowiedzialności na głównych księgowych oraz pracowników, w tym tych, którym kierownik jednostki nie powierzył obowiązków w zakresie gospodarki finansowej, a którzy naruszyli dyscyplinę. Obecnie komisje orzekające w sprawach o naruszenia dyscypliny finansów publicznych bardzo rzadko przypisują winę głównym księgowym, a jeszcze rzadziej pracownikom. Za naruszenia odpowiadają tylko pracownicy, którym kierownik jednostki powierzył obowiązki na piśmie. W sytuacji gdy kierownik nie przekaże im uprawnień w ten sposób, odpowiedzialność za ich błędne decyzje ponosi kierownik. Resort proponuje więc zmiany, które spowodują większą odpowiedzialność pracowników. Przykładowo, w sytuacji gdy komisja przetargowa w urzędzie miasta naruszy przepisy o zamówieniach publicznych, odpowiedzialność poniosą jej członkowie, a nie kierownik jednostki (np. wójt, burmistrz, prezydent miasta).

Wyższe kary

Resort proponuje też zaostrzenie kar dla naruszających dyscyplinę. Obecnie stosowane kary są bardzo niskie. Mało tego, komisje bardzo często odstępują od ich wymierzania. Ministerstwo proponuje więc zmiany, które mają na celu częstsze stosowanie kar pieniężnych i nagan oraz ograniczenia w stosowaniu odstąpienia od kary. Kary nagany i pieniężne będą mogły być orzekane za standardowe naruszenia dyscypliny (czyli np. udzielenie zamówienia publicznego z zastosowaniem błędnego trybu lub firmie, która nie spełnia wymogów określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia), których stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znaczny. W sytuacji rażącego naruszenia dyscypliny byłby orzekany zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

Pożądane zmiany

Zdaniem prof. Wiesławy Miemiec z Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu Wrocławskiego nowelizacja ustawy o odpowiedzialności jest od dawna oczekiwana i pożądana ze względu na pojawiające się w orzecznictwie komisji I instancji, jak i Głównej Komisji Orzekającej rozbieżności. Dotyczą one np. tego, czy podmioty spoza sektora, którym przekazano środki publiczne, mają odpowiadać za naruszenie dyscypliny finansowej (zakres podmiotowy). Spory dotyczą też odpowiedzialności kierowników jednostek. Rozszerzenie katalogu osób ponoszących odpowiedzialność jest korzystne. Zdaniem Wiesławy Miemiec bardzo ważna jest też propozycja nowelizacji zakresu przedmiotowego ustawy, czyli art. od 5 do 18 ustawy, które określają czyny stanowiące naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

– Bardzo potrzebną zmianą jest doprecyzowanie przepisów ustawy dotyczących korzystania ze środków pochodzących z Unii Europejskiej i niepodlegających zwrotowi – uważa ekspert.

Ministerstwo Finansów po przedstawieniu założeń powinno przedstawić projekt nowelizacji ustawy.