Stanowisko przyjęte w ubiegłym roku przez tzw. Grupę G20 w stosunku do rajów podatkowych wywołało pewne skutki. Wiele jurysdykcji uznawanych za raje rozpoczęło negocjacje umów o wymianie informacji podatkowych z głównymi państwami Grupy G20, starając się uniknąć oskarżeń o promowanie uchylania się od opodatkowania i ułatwiania prania brudnych pieniędzy.

– Nie oznacza to jednak końca istnienia jurysdykcji przyjaznych podatkowo – ocenia dr Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW.

Ekspert dodaje, że niekiedy niewielka zmiana zastosowanych konstrukcji, wprowadzenie do schematu podmiotów o dużej nieprzejrzystości – typu trust lub tzw. prywatna fundacja – może skutecznie ograniczyć zakres faktycznej wymiany informacji o podatniku i jego majątku. Porozumienia zwykle dotyczą wymiany informacji o konkretnie wskazanym podatniku. W przypadku podmiotów typu trust lub prywatna fundacja, a szczególnie gdy występują one w wielopoziomowym układzie – nadal będzie istniał duży stopień anonimowości.

– Trudno oczekiwać pełnej przejrzystości w jurysdykcjach, które czerpią znaczną część swego dochodu narodowego z sektora usług finansowych i korporacyjno-administracyjnych, dotyczących tego typu podmiotów. Mimo ograniczeń i niekiedy daleko idących zmian w sposobie dotychczasowego funkcjonowania raje podatkowe będą istniały nadal – stwierdza dr Janusz Fiszer.

Zawierane umowy

Według raportu opublikowanego przez OECD 19 maja 2010 r. większość rajów podatkowych znalazła się na tzw. białej lub szarej liście, co oznacza, że albo w dużej mierze stosują międzynarodowy standard podatkowy, albo zobowiązały się do jego stosowania, chociaż jeszcze nie wykonały odpowiednich działań.

– Czarna lista OECD jest pusta. Nie istnieją kraje, które odmówiły zastosowania tego standardu – stwierdza Magdalena Zamoyska, doradca podatkowy w MDDP.

Podkreśla też, że stosowanie się do międzynarodowego standardu podatkowego oznacza, że raje podatkowe musiały zawrzeć co najmniej 12 dwustronnych umów z innym państwami dotyczącymi wymiany informacji podatkowych. Na ich podstawie raje podatkowe są zobowiązane m.in. do przekazywania danych koniecznych do administrowania i wymierzania podatków przez państwo będące stroną umowy. Chodzi nie tylko o informacje będące w posiadaniu organów administracji rajów podatkowych, ale również o informacje w posiadaniu banków, instytucji finansowych czy też np. nominowanych udziałowców.