Towarzystwa ubezpieczeniowe oferują klientom polisy, których konstrukcja zakłada inwestowanie wpłacanych składek w tzw. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe (UFK). Ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe związane z polisami na życie pozwalają na łączenie ochrony ubezpieczeniowej (usług ubezpieczeniowych) z pomnażaniem oszczędności (lokowaniem środków pieniężnych). Swoboda wyboru funduszy oraz wysokości przekazywanej na nie składki pozwalają na indywidualne kształtowanie charakteru inwestycji.

Nabyte w ten sposób jednostki uczestnictwa zapisywane są na indywidualnym rachunku klienta. Klienci mogą decydować, między jakie rodzaje funduszy alokowana jest ich składka. Dochody z tytułu wzrostu wartości jednostek uczestnictwa funduszy w danym portfelu klienta są jednak opodatkowane. Posiadacze polis pytają, czy przy wypłacie środków podatek naliczany jest osobno w odniesieniu do każdego funduszu w portfelu inwestycyjnym, czy też od łącznego wzrostu wartości jednostek uczestnictwa.

Zasadą jest, że jeśli dochodzi do wypłaty wartości polisy, czyli sumy wpłaconych składek powiększonej o zyski wypracowane przez fundusze w trakcie inwestowania, to zysk ten podlega opodatkowaniu. Andrzej Dmowski, dyrektor departamentu doradztwa podatkowego w BDO, tłumaczy, że podstawą opodatkowania jest dochód ustalany jako różnica pomiędzy wartością wpłaconych przez podatnika składek (zainwestowanych środków na określoną ilość jednostek uczestnictwa) a wartością jednostki uczestnictwa na moment jej zbycia.

– Nie ma znaczenia, czy wartość dochodu odnoszona jest do każdego funduszu oddzielnie, ponieważ ustalana jest na poziomie łącznej wartości jednostek uczestnictwa w funduszach nabytych poprzez wpłatę całkowitej kwoty składki w odniesieniu do łącznej wartości jednostek uczestnictwa nabytych za tę składkę – dodaje.

Zgodnie z przepisami podatkowymi, od tak ustalonego dochodu ubezpieczyciel jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych nalicza, pobiera, a następnie odprowadza 19-proc. podatek. Natomiast zgodnie z art. 63 ustawy Ordynacja podatkowa podstawa opodatkowania jest zaokrąglana do pełnych złotych.

W opinii Andrzeja Dmowskiego, gdyby ustalenie podstawy opodatkowania odbywało się na poziomie każdego funduszu, oddzielnie dzieląc wartość wpłacanej składki na określone jednostki uczestnictwa w poszczególnych funduszach, byłoby to niekorzystne dla podatnika.

Ustalając dochód do opodatkowania przy rozdrobnionym inwestowaniu w kilka funduszy małej kwoty składki i uzyskaniu niewielkiej kwoty zysku z każdej jednostki uczestnictwa, to stosując zaokrąglenie, mogłoby wystąpić podwyższenie podstawy do opodatkowania, a tym samym zwiększenie zobowiązania podatkowego.

19 proc. wynosi podatek od zysków z ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych