Obowiązujące przepisy wykluczają zaliczenie w koszty uzyskania przychodów podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wartości pracy własnej tego podatnika lub jego małżonka i jego małoletnich dzieci. Jak wskazuje Anna Misiak, doradca podatkowy w MDDP, w opinii organów podatkowych praca własna jest rozumiana bardzo szeroko.

– Kwestionowana jest możliwość zaliczenia w koszty podatkowe także wynagrodzeń wypłacanych podatnikowi, jego małżonkowi lub jego małoletnim dzieciom w zamian np. za pełnienie przez nich określonych funkcji w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej – dodaje nasza rozmówczyni. Ma to zmienić projekt nowelizacji ustawy o PIT opracowany przez Senat.

Pensja małżonka

Zdaniem Anny Misiak nowa propozycja otwiera możliwość wliczenia w koszty wynagrodzeń ustalonych dla członków rodziny pracujących przy działalności gospodarczej podatnika.

Marek Gadacz, doradca podatkowy PricewaterhouseCoopers, wyjaśnia, że dotychczas podział dochodów z takiej działalności następował na poziomie netto, tzn. całość dochodu była zasadniczo opodatkowana przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

– Zmiana ma umożliwić podział dochodu pomiędzy małżonkami na poziomie brutto w ten sposób, że jeden z małżonków, zatrudniając drugiego i wypłacając mu wynagrodzenie, może odliczyć jego koszt, jako koszt uzyskania przychodu – mówi Marek Gadacz.

Jak podkreśla Anna Misiak, nadal kosztem nie będzie oszacowana wartość pracy.

– Należy zaznaczyć, że aby uniknąć powstania nowych wątpliwości, należałoby doprecyzować pojęcie wynagrodzenia za pracę – wskazuje nasza rozmówczyni.

A zatem czy pojęcie to będzie obejmowało wynagrodzenie wypłacane na podstawie umowy o pracę czy także zlecenie, czy kosztem będą także pozostałe wydatki, które mogą stanowić pakiet wynagrodzenia. Także Marek Gadacz wskazuje, że nowelizacja nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy do kosztów będzie można zaliczyć koszty niebędące stricte wynagrodzeniem, np. składki ZUS płacone przez współmałżonka prowadzącego działalność.

Ekspert zwraca uwagę, że wypłacanie wynagrodzenia małżonkowi nie zawsze jest opłacalne od strony podatkowej. Będzie ono podlegało opodatkowaniu według skali podatkowej, a zatem w sytuacji, kiedy przedsiębiorca ma straty, a jednocześnie wypłaca małżonkowi wynagrodzenie, to pomimo braku dochodu rodzina płaci podatek.

Wypłata w spółce

Mogą się jednak pojawić przypadki, w których wypłata na rzecz współmałżonka jest konieczna. Przykładem może być świadczenie pracy przez jednego współmałżonka na rzecz spółki osobowej, w której drugi ze współmałżonków jest wspólnikiem.

– Dotychczas sformalizowanie takiej umowy mogło powodować problemy rozliczeniowe na poziomie wspólników w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów takich wypłat. Proponowana zmiana powinna przyczynić się do wyeliminowania tego problemu – twierdzi Marek Gadacz.

W ocenie eksperta samą zmianę należy uznać jako krok w dobrym kierunku, gdyż to podatnik wraz ze współmałżonkiem będzie mógł zdecydować, w jaki sposób dystrybuować zyski z działalności gospodarczej.