ANALIZA

Osoby, które podczas odbywania aplikacji radcowskiej czy adwokackiej pracują w kancelariach, często po uzyskaniu tytułu zawodowego kontynuują współpracę z dawnym pracodawcą. Otwierając samodzielną działalność gospodarczą, świeżo upieczeni adwokaci i radcowie stoją przed dylematem, czy mogą skorzystać z liniowej stawki podatku dochodowego. Odpowiedź w tym przypadku jest pozytywna, a potwierdzają ją nie tylko liczne korzystne interpretacje organów podatkowych, ale także wyroki sądów.

Usługi aplikanta

Powody wątpliwości dotyczących możliwości zastosowania liniowej stawki mają swoje źródło w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca wyłączył możliwość skorzystania z 19-proc. stawki przy działalności na rzecz byłych lub obecnych pracodawców. Z tej formy opodatkowania nie mogą korzystać podatnicy uzyskujący z pozarolniczej działalności gospodarczej przychody ze świadczeń usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadających czynnościom, które podatnik wykonywał lub wykonuje w ramach stosunku pracy.

Organy podatkowe w większości przypadków zgadzają się, że czynności wykonywane jako prawnik/aplikant nie będą odpowiadać czynnościom, jakie podatnik będzie wykonywać jako radca prawny. Umowa o świadczenie usług będzie obejmowała świadczenie pomocy prawnej, a w szczególności wydawanie samodzielnych opinii prawnych czy samodzielne udzielanie porad i konsultacji prawnych. Nie mając uprzednio uprawnień radcy prawnego, podatnik nie mógł ich wykonywać w ramach stosunku pracy (zob. pismo naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola z 18 września 2007 r., nr 1440-DF2/415-113951/VII/2007, Urzędu Skarbowego Warszawa Mokotów z 7 września 2007 r., nr 1433/GF/415-28/07/DG, Urzędu Skarbowego Warszawa Praga z 20 lipca 2007 r., nr 1434/DD2/415/21/2007/H).

Niestety, niektóre organy podatkowe stosowały też niekorzystną wykładnię wyłączenia z podatku liniowego. Jednak wojewódzkie sądy administracyjne potwierdziły, że po skończonej aplikacji podatnik ma prawo skorzystać z 19-proc. stawki podatku.

W jednym z wyroków WSA podkreślił, że podstawą wyłączenia podatnika z opodatkowania na zasadach liniowych jest tożsamość czynności wykonywanych uprzednio w ramach stosunku pracy i obecnie wykonywanych samodzielnie, ale na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. Sąd skrupulatnie wskazał na różnice w zakresie tych czynności. Zgodził się z podatnikiem, że przyjęcie rozumowania organów podatkowych prowadziłoby do tak absurdalnego wniosku, że np. czynności wykonywane przez aplikanta sądowego i sędziego są tożsame - (wyrok WSA w Gliwicach z 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 805/07, niepublikowany).

Nie ma zbieżności obowiązków

W innym korzystnym orzeczeniu sąd administracyjny podkreślił ponadto, że aplikacja radcowska jest jedynie etapem w karierze zawodowej prawnika, formą stażu zawodowego mającego na celu de facto naukę zawodu i przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji. Nie można zatem mówić o żadnej zbieżności obowiązków i świadczonej pracy przez aplikanta radcowskiego z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Sam fakt zatrudnienia na etacie pracownika w kancelarii adwokacko-radcowskiej, a następnie wykonywanie między innymi na rzecz tej samej kancelarii usług prawniczych, ale już przez radcę prawnego, w żadnym przypadku nie może zostać uznane za odpowiadające czynnościom, które podatnik wykonywał lub wykonuje w ramach stosunku pracy. Samodzielność radcy prawnego wyklucza bowiem jakąkolwiek podległość czy zależność od poleceń, które formułowane są w stosunku do pracowników (wyrok WSA w Poznaniu z 1 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1138/06, niepublikowany).

19 proc. wynosi stawka podatku liniowego w działalności gospodarczej