ANALIZA

Ostatnio coraz częściej zagraniczne banki, np. szwajcarskie, oferują zakładanie w swoich placówkach atrakcyjnych kont bankowych. Mimo że Szwajcaria zgodziła się na szerszy dostęp do tajemnicy bankowej, niski podatek lub brak podatku od lokowania kapitału na takich kontach powoduje, że wiele osób korzysta z tego typu ofert. Z ostatnich danych brytyjskich organów podatkowych wynika, że tego typu inwestycje drastycznie wzrastają i są sposobem na unikanie opodatkowania. A jak wygląda zainteresowanie tego typu inwestycjami w Polsce?

Zdaniem ekspertów coraz więcej osób będzie decydować się na inwestowanie w tzw. jurysdykcjach offshore, czyli rajach podatkowych.

Takie działania nie muszą mieć od razu na celu unikania opodatkowania. Jednak mogą je znacznie zmniejszyć.

Planowanie podatkowe

Jednym z instrumentów legalnego międzynarodowego planowania podatkowego jest wykorzystywanie jurysdykcji o bardziej liberalnym systemie podatkowym niż system w kraju rodzimym. Doktor Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW, stwierdza, że planowanie podatkowe jest znane od dawna i nie powinno być określane jako plaga. Najczęstszym nieporozumieniem, które występuje w tym kontekście, jest utożsamianie legalnej optymalizacji podatkowej różnych aspektów działalności podatnika z naruszającym prawo podatkowe i ściganym przez prawo uchylaniem się od opodatkowania. To są dwie różne sprawy.

- Oczywiście dobre planowanie podatkowe, w tym - planowanie z wykorzystaniem przyjaznych podatkowo jurysdykcji zagranicznych - pozwala na legalne zmniejszenie obciążeń podatkowych. Rolą doradcy podatkowego jest pomoc w takim ukształtowaniu sytuacji podatnika, aby zapłacił on - o ile prawo na to pozwala - mniejsze podatki - stwierdza dr Janusz Fiszer.

Dodaje, że podatnik nie ma przecież obowiązku dążyć do zapłacenia maksymalnie wysokiego podatku. Wypowiadały się już w tym duchu różne sądy, w tym i polskie sądy administracyjne.

- Jest to element wolnego rynku i nie należy przypisywać mu żadnych diabolicznych cech - komentuje dr Fiszer.

Polacy szukają raju

W miarę rozwoju gospodarki rynkowej w Polsce, zwiększania się udziału polskich przedsiębiorców w gospodarce światowej oraz wzrostu ogólnej zamożności klasy wyższej i średniej również i polscy podatnicy sięgają po instrumenty planowania podatkowego, w tym również po jurysdykcje offshore, np. Cypr, Malta, Luksemburg, Madera, Szwajcaria, Liechtenstein, wyspy na kanale La Manche - Jersey i Guernsey, wyspa Man itp.

- Każda z tych jurysdykcji ma inne regulacje podatkowe i może być wykorzystywana do odmiennych celów optymalizacyjnych. Zwykle nie jest to jednak proste założenie rachunku w obcym banku, lecz struktura bardziej wyrafinowana, służąca oszczędnościom podatkowym - zarówno dla osób fizycznych, jak i dla firm - argumentuje dr Janusz Fiszer.

Ograniczenia prawne

Przekazywanie środków pieniężnych na zagraniczne konta założone w jurysdykcjach off-shore podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów ustawy prawo dewizowe. Zdaniem Michała Zdyba, menedżera w KPFK dr Piotr Rojek oddział w Warszawie, przepisy tej ustawy przewidują odstępstwo od zasady swobody działań w sferze dewizowej w odniesieniu do otwierania przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów, rachunków w bankach i oddziałach banków, mających siedzibę w krajach trzecich. To ograniczenie nie dotyczy rachunków bankowych otwieranych w czasie pobytu w tych krajach, a także w związku ze zbywaniem w krajach trzecich papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu krótszym niż rok, z wyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego oraz wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, z wyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego lub powstałych w obrocie z nierezydentami z krajów trzecich, w zakresie niewymagającym takiego zezwolenia.

- Możliwe jest oczywiście uzyskanie zezwolenie dewizowego w odniesieniu do czynności wskazanych powyżej, których dotyczy ograniczenie - podpowiada Michał Zdyb.