komentarz tygodnia

Jeżeli przepis mówi: „w okresie dwóch lat, licząc od końca roku”, to liczą Państwo do przodu czy wstecz?

Każda z  zapytanych przeze mnie osób odpowiadała: w przód. Powiem więcej, gdyby należało liczyć wstecz, to nie byłoby sensu płacić podatków, bo i tak by się przedawniały. Dlatego nikt chyba nie ma wątpliwości, jak rozumieć art. 70 ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, „licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku”.

Od 2017 r. pojawił się w ustawie o PIT przepis, który całkowicie przeczy tej logice. Dotyczy ulgi na badania i rozwój, a ściślej – wykluczenia możliwości korzystania z   niej. Otóż ulgi „nie stosuje się do podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej, który w   roku rozpoczęcia tej działalności, a   także w   okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia , prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niebędącej osobą prawną lub działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w   tym czasie wspólność majątkowa”.

Jak rozumieją Państwo sformułowanie „w   okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia”?

Załóżmy, że podatnik rozpoczyna działalność gospodarczą w 2017 r. Rok poprzedzający to oczywiście 2016. Czy według Państwa dwa lata, licząc od końca 2016 r., to 2017 i 2018 rok? Czy może 2016 i 2015? A może 2015 i  2014 r.?

Jeżeli mielibyśmy liczyć do przodu, to prościej byłoby napisać: „w roku rozpoczęcia działalności, a także w roku następnym” (w końcu – sięgając do przykładu – chodzi przecież o 2017 r. i 2018 r.).

Jeżeli natomiast mielibyśmy liczyć wstecz, to poprawnie byłoby napisać: „w roku rozpoczęcia działalności, a także w  okresie dwóch lat poprzedzających rok jej rozpoczęcia”. Albo jeszcze prościej: „w roku rozpoczęcia działalności, a także w dwóch poprzednich latach”.

Nie wiem, co tak naprawdę chciał osiągnąć ustawodawca, pisząc: „w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia”. Jedno wydaje się pewne – w takiej sytuacji musi zadziałać klauzula rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario).

A to oznaczałoby, że podatnicy, którzy przed rozpoczęciem działalności gospodarczej już ją prowadzili (czy to samodzielnie, czy w formie spółki, czy poprzez małżonka), mogą korzystać z ulgi na badania i   rozwój.

I to jest główną nagrodą w całej tej zagadce.