Sejm 2 marca 2012 r. wyraził zgodę na ratyfikację nowej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Polską a Czechami. Traktat, który zastąpi regulacje z 1993 r., ma wejść w życie 1 stycznia 2013 r. Co się zmieni w nowej umowie?

Najważniejszą zmianą jest likwidacja klauzuli zaliczenia fikcyjnego, tzw. tax sparing. Klauzula ta zezwala na zaliczenie na poczet podatku należnego w jednym z umawiających się państw kwoty daniny, która faktycznie nigdy nie została zapłacona w drugim państwie. Ministerstwo Finansów dąży do usunięcia tej klauzuli we wszystkich umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę. Została ona już usunięta m.in. z umów z Niemcami, Szwecją i Finlandią. Polsce zależy przede wszystkim na usunięciu tej klauzuli z umowy z Cyprem.

Zgodnie z intencją polskiego rządu celem usunięcia klauzuli tax sparing jest likwidacja ryzyka związanego z możliwymi nadużyciami ze strony podatników. Zdaniem polskiego fiskusa jest ona wykorzystywana w agresywnym planowaniu podatkowym w celu uchylania się od opodatkowania.

Kolejną zmianą jest wprowadzenie koncepcji tzw. zakładu usługowego. Kiedy z takim zakładem będziemy mieć do czynienia?

Zakład taki powstanie, a w konsekwencji konieczne będzie opodatkowanie jego dochodów w państwie B, w którym przedsiębiorstwo z państwa A świadczy usługi, jeżeli na terenie państwa B usługi te świadczone są przez okres lub okresy przekraczające łącznie 6 miesięcy w jakimkolwiek 12-miesięcznym okresie.

Zmiana definicji rodzi ryzyko powstania zakładu w drugim państwie, a co za tym idzie obowiązku zapłaty tam podatku przy świadczeniu wielu usług, m.in. przewozowych, szkoleniowych, serwisowych, implementacji systemów komputerowych.

Istotną zmianą jakościową jest wprowadzenie zasady korekty wtórnej zysku przedsiębiorstw powiązanych. Na czym ta zasada polega?

Zgodnie z tą zasadą w przypadku opodatkowania „teoretycznego” zysku, którego przedsiębiorstwo w jednym z państw nie osiągnęło z powodu ustalenia pomiędzy podmiotami powiązanymi warunków innych niż ustaliłyby między sobą podmioty niezależne, drugie państwo powinno dokonać korekty podatku nałożonego w tym drugim państwie. To drugie państwo powinno dokonać takiej korekty, jeżeli uzna, że suma skorygowanych zysków odpowiada zyskom, które by osiągnięto w przypadku transakcji dokonanych na warunkach rynkowych.

Stara umowa nie przewidywała takiej procedury. A zatem dokonanie w umawiającym się państwie korekty podstawy opodatkowania, w związku z przebiegiem transakcji w grupie kapitałowej, prowadziło do ekonomicznego podwójnego opodatkowania. Wprowadzone zmiany powinny zatem umożliwić uniknięcie podwójnego opodatkowania dochodów grup kapitałowych.

Czy zmieni się wysokość opodatkowania?

Tak. Ma być podwyższona stawka podatku u źródła w stosunku do należności licencyjnych. Zmieni się też definicja tych należności – nowa definicja rozwiewa wątpliwości, że jej zakresem są objęte również należności związane z korzystaniem z programu komputerowego. Zostaną również ujednolicone stawki podatku u źródła od wypłacanych dywidend. Zmniejszeniu ulegną stawki podatku u źródła od wypłacanych odsetek, a także zostaną zwolnione z tego podatku odsetki wypłacane z tytułu pożyczek lub kredytów udzielonych przez banki.