Pod koniec ubiegłego roku rozgorzała na łamach prasy dyskusja dotycząca zakupu przez wrocławską izbę skarbową narzędzi informatycznych, które miały pomóc w poszukiwaniu oszustów podatkowych. Jak Allegro zareagowało na tę informację?

Już wiemy, że mimo wszczętego przetargu izba nie podpisała umowy na dostęp do narzędzia informatycznego zapewniającego masowe zbieranie i przetwarzanie informacji o użytkownikach Allegro. Temat pozostaje jednak aktualny i dotyczy tego, czy organy w ogóle mogą przetwarzać dane o obywatelach dostępne w sieci.

Ślad, jaki internauci pozostawiają w sieci, staje się niebezpieczną pokusą do prowadzenia inwigilacji ich działalności przez organy skarbowe. Taka praktyka nie jest jednak zgodna z przepisami prawa, o czym poinformowaliśmy dyrektora izby i skierowaliśmy skargę do ministra finansów.

Czy skarbówka często prosi Allegro o dane dotyczące użytkowników serwisu?

Zdarza się, że organy skarbowe, w toku prowadzonego postępowania, zwracają się do Allegro z żądaniem udostępnienia określonych informacji o konkretnym podatniku. Allegro starannie bada wówczas, czy wystąpiły przesłanki niezbędne do przekazania takich danych właściwemu organowi. Obecnie skala zapytań jest stosunkowo niewielka w stosunku do wielkości bazy danych. Obserwujemy też wyraźną tendencję malejącą związaną z tym, że większość przedsiębiorców – zgodnie z obowiązującymi przepisami – publikuje swoje pełne dane.

O jakie informacje najczęściej proszą urzędnicy?

Najczęstsze pytania dotyczą potwierdzenia danych osobowych określonego użytkownika, posługującego się loginem. Dane takie Allegro udostępnia, jeśli ich posiadanie przez organy skarbowe jest niezbędne do prowadzenia danego postępowania, a żądanie ich udostępnienia jest poparte podstawą prawną.

Czy Allegro samo wyłapuje użytkowników próbujących uniknąć płacenia podatków?

Weryfikacja poprawności rozliczenia użytkownika z fiskusem nie jest ani prawnie, ani faktycznie możliwa do przeprowadzenia z poziomu administratora serwisu. Podmioty świadczące usługi elektroniczne, co do zasady, nie są zobowiązane do przeszukiwania zawartości systemu informatycznego w celu weryfikowania, czy umieszczone tam informacje naruszają prawo.

Allegro złożyło skargę administracyjną do Ministerstwa Finansów w sprawie działania wrocławskiej izby. Czego skarga dokładnie dotyczyła?

Podstawowym zarzutem, jaki spółka podnosiła w odniesieniu do działań prowadzonych przez organy (izbę i dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu), był brak podstawy prawnej dla prowadzonych działań związanych z przetwarzaniem danych użytkowników. Spółka wskazuje w ślad za orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, że kompetencji organu nie można domniemywać nawet w przypadku, gdyby konkretne działanie było wskazane ze względu na ochronę wartości konstytucyjnych, takich jak płacenie podatków. Stanowczo sprzeciwiamy się gromadzeniu danych użytkowników Allegro bez związku z konkretnym postępowaniem podatkowym. Zwracamy również uwagę na fakt, że serwis Allegro stanowi bazę danych podlegającą ochronie na mocy ustawy o ochronie baz danych.

Czy otrzymaliście już odpowiedź z ministerstwa?

Tak. Obecnie staramy się wyjaśnić, czy pismo należy traktować jako oficjalne zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi administracyjnej, o którym mowa w art. 238 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego że trudno jest nam ustalić, czy skarga została przyjęta, czy załatwiona odmownie.

W piśmie brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nie ma też wskazania, czy odpowiedź dotyczy skargi na dyrektora izby czy na izbę (skarga dotyczyła działań dwóch organów). W szczególności nie ustalono, z jakich konkretnie przepisów minister zdaje się wywodzić uprawnienie do przetwarzania na masową skalę danych użytkowników w ramach (w naszej ocenie) wstępnych działań kontrolnych przeciw podatnikom.

Jakie dalsze kroki chce podjąć Allegro w celu ochrony przed fiskusem swoich użytkowników?

Operator Allegro nie uchroni użytkowników przed konstytucyjnym obowiązkiem płacenia podatku. Kwestionować będzie natomiast naruszanie przez organy obowiązującego prawa, w tym praworządności i poszanowania prywatności użytkowników Allegro czy zbierania informacji ponad niezbędny zakres.

Działanie aparatu skarbowego wskazuje, jak wiele jeszcze musimy nauczyć się o internecie i prawie do prywatności.