Jak podatnik powinien zostać zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli?

Organ podatkowy jest zobowiązany doręczyć pismo o zamiarze wszczęcia kontroli. Dzięki temu podatnik ma szansę odpowiednio przygotować się do wizyty urzędników. Fakt doręczenia takiego pisma pełni również ważne funkcje gwarancyjne. Kontrola podatkowa może bowiem zostać wszczęta nie wcześniej niż przed upływem 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia, chyba że zgodę na wcześniejsze rozpoczęcie czynności wyrazi sam kontrolowany. Kontrola musi rozpocząć się też nie później niż w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Po upływie tego terminu zawiadomienie traci swoją ważność, a chcąc podjąć kontrolę urzędnicy muszą doręczyć zawiadomienie raz jeszcze. O zamiarze rozpoczęcia kontroli podatnik musi zostać powiadomiony pisemnie. Nie wystarczy, że informacja ta zostanie przekazana w inny sposób, np. przez telefon.

Czy organ podatkowy zawsze musi zawiadomić o przeprowadzeniu kontroli?

Nie. Organy podatkowe mogą rozpocząć kontrolę bez wcześniejszego zawiadamiania, np. gdy badana jest zasadność zwrotu VAT lub zaistnieje podejrzenie o osiąganiu dochodów z nieujawnionych źródeł. Organy podatkowe są również uprawnione do rozpoczęcia kontroli na tzw. legitymację, jeżeli jest to konieczne dla przeciwdziałania przestępstwu skarbowemu lub zabezpieczenia dowodów. Przeprowadzenie nagłej kontroli ma charakter wyjątkowy. Nieuzasadnione odstąpienie od doręczenia zawiadomienia stanowi zaś poważne naruszenie prawa, które później może się stać podstawą kwestionowania wydanej w toku postępowania podatkowego decyzji.

Czy podatnik będzie też informowany o przeprowadzeniu tzw. kontroli krzyżowej?

Kontrola krzyżowa to potoczna nazwa czynności polegającej na badaniu przez organy podatkowe dokumentów dotyczących kontrolowanego podmiotu, które znajdują się w posiadaniu jego kontrahentów. To, że organ podatkowy bada dokumenty będące w posiadaniu kontrahenta, nie oznacza, że prowadzona jest wobec niego kontrola podatkowa. W związku z tym na organach podatkowych nie ciąży obowiązek pisemnego zawiadamiania o zamiarze przeprowadzenia czynności związanych z kontrolą krzyżową. W praktyce zaś, kontrola krzyżowa odbywa się po uprzednim poinformowaniu podatnika o konieczności przygotowania wymaganych dokumentów, najczęściej w trakcie rozmowy telefonicznej.