Usługi opiekuńcze nad osobami starszymi, chorymi, niepełnosprawnymi są świadczone w Polsce przez: podmioty publiczne, osoby prywatne i agencje opieki. Jak te usługi rozliczają pod kątem VAT agencje?

Przepisy kwalifikują usługi świadczone przez agencje opieki do grupy PKWiU 88: „Usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej” i zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług korzystają one ze zwolnienia z VAT.

Sejm pracuje nad nowelizacją ustawy o VAT, która przewiduje zmiany w tym zakresie.

Tak. Nowelizacja ta rodzi niebezpieczeństwo, że usługi opiekuńcze zostaną objęte VAT od 2011 roku.

Jakie będą tego skutki?

Wzrost cen usług, jaki spowoduje opodatkowanie VAT, może okazać się niemożliwy do zaakceptowania w budżetach domowych emerytów i rencistów, co pozbawi możliwości korzystania z usług lub przejście do szarej strefy dużej grupy osób wymagających opieki doraźnej lub całodobowej, wydłuży i tak już uciążliwe kolejki do instytucji publicznych, zwiększy koszty obsługi systemu opieki społecznej i ograniczy wpływy do budżetu z tytułu podatków dochodowych i składek na ubezpieczenia społeczne oraz zahamuje dalszy rozwój usług opiekuńczych w Polsce.

Jak opodatkowanie usług świadczonych przez agencje regulują przepisy UE?

W opinii Ministerstwa Spraw Zagranicznych pozostawienie zwolnienia z VAT na usługi agencji opieki może być niezgodne z Dyrektywą 2006/112/WE, która określa, że świadczenie usług i dostawa towarów ściśle związanych z opieką i pomocą społeczną podlega zwolnieniu z VAT wyłącznie, gdy są one dokonywane przez podmioty prawa publicznego lub inne uznane za podmioty o charakterze społecznym. Przepisy unijne nie definiują pojęcia „podmiot o charakterze społecznym” i w tym obszarze dyrektywa pozostawia państwom członkowskim UE swobodę decyzyjną w zakresie wskazania podmiotów, które dane państwo członkowskie za takie uznaje.

Ponadto w przypadku wprowadzenia VAT na usługi podmiotów prywatnych mielibyśmy do czynienia z przykładem ich dyskryminacji. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której te same usługi świadczone przez podmiot publiczny i prywatny będą odmiennie opodatkowane.

Czy agencja opieki może być uznana za podmiot o charakterze społecznym?

Przesłanki do uznania agencji opieki za podmioty o charakterze społecznym zachodzą w branży opiekuńczej w Polsce. Publiczne służby nie są w stanie zapewnić opieki wszystkim potrzebującym, a na zaakceptowanie wyższych kosztów związanych z wprowadzeniem VAT przez osoby, których jedynym przychodem jest emerytura lub renta, nie powinniśmy liczyć.