Skarżąca spółka jest przewoźnikiem kolejowym. Świadczy usługi transportowe dla klientów krajowych i zagranicznych. Podpisuje z nimi długookresowe umowy, na mocy których pozostaje w ciągłej dyspozycji i gotowości do świadczenia usług przewozowych i dodatkowych. Usługi rozlicza w różnych okresach rozliczeniowych przyjętych w umowach. W niektórych przypadkach robi to więc codziennie, w innych dwa razy w tygodniu, w jeszcze innych np. dwa razy w miesiącu. Z kontrahentami umówiła się, że będzie wystawiać faktury ostatniego dnia okresu rozliczeniowego.

Przewoźnik poprosił ministra finansów o interpretację, czy może sporządzać faktury za poszczególne okresy rozliczeniowe, czyli w ostatnim ich dniu. Pytał też, kiedy powstanie obowiązek podatkowy. Sam uważa, że może rozliczać usługi w okresach przyjętych w umowach z klientami.

Minister i sąd nie zgodzili się z tym stanowiskiem. Organ podatkowy powołał się na art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a i b) ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Zgodnie z nim w przypadku wykonywania takich usług, jak transport osób i ładunków kolejami, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. Natomiast jeżeli usługa została wykonana, a zapłata nie nastąpiła, obowiązek podatkowy powstaje z upływem 30 dni, licząc od dnia wykonania świadczenia.

Jak wynika z kolei z rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. nr 68, poz. 360 z późn. zm.), w przypadkach określonych w art. 19 ust. 13 pkt 1–4, fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego. Natomiast zgodnie z par. 11 ust. 2 tego rozporządzenia faktury nie mogą być sporządzone wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Minister stwierdził więc, że spółka musi wystawić fakturę nie później niż z dniem zapłaty należności w całości lub w części. Jeśli natomiast kontrahent nie zapłacił za usługę, fakturę trzeba wystawić najpóźniej 30. dnia od wykonania świadczenia. Obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje w ciągu 30 dni od wykonania usługi, chyba że przed jego upływem kontrahent uiścił należność – wtedy obowiązek podatkowy powstanie z dniem zapłaty.

Sąd zgodził się w całości z tą argumentacją i dodał, że podatnik nie może sam swobodnie ustalić momentu powstania obowiązku podatkowego dla świadczonych usług. Wyrok jest nieprawomocny.

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2175/12