Sprawa dotyczyła spółki ze 100-proc. udziałem gminy. Ta ostatnia zleciła jej wykonanie określonych zadań własnych. Ich przekazanie jest możliwe na podstawie art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 236). Zgodnie z nim działalność związana z usługami użyteczności publicznej może być prowadzona przez gminy w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Zakład, realizując zadania na rzecz gminy, do których został powołany, otrzymuje z góry określone wynagrodzenie od samorządu. Firma uważała, że nie musi płacić VAT od świadczonych przez siebie usług ani też dokumentować ich fakturami. Chciała to potwierdzić i wystąpiła do ministra finansów o interpretację indywidualną. Według jej pełnomocników wykonywanie zadań publicznych zleconych przez gminę przez utworzoną w tym celu jednoosobową spółkę gminną nie stanowi usługi i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Minister finansów nie zgodził się z tym twierdzeniem. Uznał, że podmiot nie może korzystać ze zwolnienia od VAT, ponieważ jako spółka prawa handlowego mająca osobowość prawną jest odrębnym podatnikiem VAT ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Podkreślił, że firma w zakresie wykonywania powierzonych jej zadań z zakresu gospodarki komunalnej działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, a wykonywane czynności spełniają definicję świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Zatem podlega opodatkowaniu tą daniną oraz obowiązkowi fakturowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił interpretację. Orzekł, że nawet jeśli przedsiębiorstwo ma status spółki prawa handlowego i jest wyodrębnionym podmiotem, to pozostaje komunalną osobą prawną, w znacznym stopniu zależną od gminy. Jeśli więc spółka, podkreślił sąd, wykonuje zadania powierzone przez gminę, to nie można uznać, że nawiązuje z nią stosunek prawny, w którym następuje wymiana świadczeń.

Z tym z kolei nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który uwzględnił skargę kasacyjną ministra finansów. Według NSA spółka jest odrębnym podatnikiem VAT, ponieważ jako przedsiębiorstwo działa na rachunek własny, a nie gminy.

Wyrok jest prawomocny.

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 30 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1397/12