Jeśli dywidenda wypłacana przez zależną firmę działającą na terenie Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) w jakikolwiek sposób pomniejsza jej dochód, np. jest przez nią odliczana od podatku lub jego podstawy bądź zaliczana do kosztów, to będzie podlegała polskiemu CIT. Przewiduje to projekt zmian w ustawach o podatkach dochodowych z 14 maja 2013 r.

Jak jest teraz

Dziś zwolnienie dla wypłat od zagranicznych spółek zależnych zapisane jest w art. 20 ust. 3 ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Przepis pozwala polskim podmiotom, które mają co najmniej 10 proc. udziałów w zagranicznej spółce, nie płacić 19-proc. CIT od dywidendy lub innych przychodów z udziału w zysku tej firmy. Warunkiem jest, aby wypłacający dywidendę lub udział w zysku podmiot był rezydentem podatkowym innego niż Polska kraju unijnego bądź EOG.

Przepis ten wdraża do polskiego prawa postanowienia dyrektywy Rady 2011/96 UE z 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i zależnych różnych państw członkowskich. Dyrektywa zniosła wymóg poboru podatku u źródła od wypłacanej dywidendy w państwie siedziby zależnej spółki i pozwoliła zarazem na zwolnienie jej z CIT w kraju siedziby dominującego podmiotu (w tym przypadku Polska).

Jak wyjaśnia Witold Adamowicz, ekspert podatkowy w PWC, wypłacane przez spółkę zależną kwoty w praktyce są opodatkowane w państwie jej siedziby jako jej dochód, ale nie pobiera się tam od nich dodatkowo podatku u źródła, a w Polsce podlegają zwolnieniu z CIT.

Przykład: Luksemburg

Rozwiązanie bazujące na unijnej dyrektywie, która miała zwalczyć zjawisko podwójnego opodatkowania dochodów, w niektórych przypadkach pozwolił jednak na jego podwójne nieopodatkowanie.

Najpopularniejszym przykładem była dywidenda kumulatywna wypłacana z tytułu przymusowo umarzalnych akcji uprzywilejowanych (ang. MRPS) przez zależne spółki z Luksemburga. Zgodnie z tamtejszym prawem wypłata takiej dywidendy od akcji, które po określonym czasie były przymusowo umarzane, traktowana była podobnie jak odsetki od pożyczki, jaką zaciągnęłaby firma. Takie zaś odsetki luksemburska spółka zaliczała do kosztów podatkowych i w praktyce dodatkowo zmniejszały one podstawę opodatkowania. Polska spółka dominująca traktowała otrzymane sumy jako dywidendy, które zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o CIT były zwolnione z podatku. W ten sposób kwoty kumulatywnych dywidend przekazywane przez spółki zależne tym dominującym nie były w ogóle opodatkowane. Pozwalały na to nawet niektóre wyroki sądów administracyjnych, np. NSA z 29 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 942/10).

Jak będzie po zmianach

Problem dostrzegło Ministerstwo Finansów i postanowiło odpowiednio zmienić przepisy.

Projekt wprowadza do ustawy o CIT art. 20 ust. 16, który nie pozwala zwolnić z podatku wypłat dywidend lub innych udziałów w zyskach osób prawnych, które podlegałyby w państwie źródła zaliczeniu do kosztów podatkowych, odliczeniu od dochodu bądź podstawy opodatkowania lub od podatku. W ten sposób niemożliwy staje się opisany powyżej scenariusz optymalizacji z wykorzystaniem spółki z Luksemburga.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie od 1 stycznia 2014 r.

15 mln zł mają rocznie zapewnić budżetowi kolejne zmiany w ustawie o CIT

Etap legislacyjny

Projekt jest w konsultacjach międzyresortowych