Dom pomocy społecznej (DPS) jest jednostką finansowaną z budżetu miasta. Świadczy usługi pomocy z zakwaterowaniem, a mieszkańców kieruje do niego miejski ośrodek pomocy społecznej. W decyzji takiej określona jest również odpłatność, jaką ponosi dana osoba za pobyt w domu. To 70 proc. jej dochodów. Część zapłaty przelewa na konto ZUS, a resztę musi pokryć mieszkaniec.

DPS nie ma innych dochodów i jest zwolniony z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Jego przychody przekroczyły jednak w poprzednim roku 40 tys. zł, czyli limit, który skutkował obowiązkiem prowadzenia ewidencji (obecnie obniżono go do 20 tys. zł). Do końca 2012 r. dom pomocy był jednak zwolniony z obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy fiskalnej, ponieważ wszystkie wpłaty wpływały na rachunek bankowy. Wynikało to z par. 2 w związku z poz. 37 załącznika do rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2010 r. nr 138, poz. 930). Na tej podstawie zwolnione z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy jest świadczenie usług, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty, banku lub SKOK. Warunkiem jest, żeby z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcję jednoznacznie wynikało, czego zapłata dotyczyła.

Spór dotyczył jednak tego, czy dom pomocy społecznej w ogóle jest podatnikiem VAT i czy ma obowiązek ewidencjonowania przychodów. Zdaniem placówki nie ciąży na niej taki obowiązek, ponieważ ma zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Zgodnie z nim nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz obsługujących je urzędów w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami.

Co interesujące, minister finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej przyznał rację placówce, że nie miała obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej do końca 2012 r., ponieważ obowiązywało wspomniane rozporządzenie, ale nie zgodził się, że nie jest ona podatnikiem VAT. Zdaniem ministra DPS jest podatnikiem VAT z tytułu świadczenia usług w zakresie pomocy z zakwaterowaniem.

Sąd przyznał rację domowi pomocy społecznej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) do zadań własnych gminy należy pomoc społeczna. Gmina może też tworzyć i utrzymywać ośrodki i zakłady opiekuńcze poprzez m.in. jednostki organizacyjne. Sąd dowodził też, że dom pomocy społecznej będący jednostką budżetową gminy realizuje jej zadania własne wynikające z przepisów prawa, a więc nie może być traktowany jako odrębny organ. Jest zatem jednostką organizacyjną wykonującą zadania gminy i stanowi organ władzy publicznej. Ma więc do niego zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W rezultacie DPS w zakresie usług pomocy społecznej nie jest podatnikiem VAT i nie musi ewidencjonować sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej. Wyrok jest nieprawomocny.

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz obsługujących je urzędów w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Krakowie z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 462/13.