Obecnie obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

– Od 1 stycznia 2014 r. w zasadach dotyczących obowiązku podatkowego w VAT nastąpi rewolucja – przekonywała Aneta Pożarowska, doradca podatkowy, podczas konferencji „Przebudowa systemu rozliczania podatku VAT od 1 stycznia 2014 roku”, którą zorganizowało Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, a DGP objął patronatem.

Zgodnie z nowymi zasadami wynikającymi z art. 19a ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm., w brzmieniu obowiązującym od 2014 r.) obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą dostawy towaru lub wykonania usługi. Jak wyjaśniała ekspert, już sama terminologia oznacza zmiany dla podatników. Dziś w przypadku sprzedaży towarów mówi się o wydaniu, zaś po zmianach – o dostawie. Moment powstania obowiązku podatkowego będzie więc zależał od wykonania czynności, a nie od spełnienia formalnych warunków, takich jak wystawienie faktury.

Co więcej, faktury w ogóle stracą na znaczeniu. Od nowego roku trzeba będzie je wystawiać nie później niż 15. dnia od zakończenia miesiąca, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę. A zatem podatnik będzie mógł dokonać dostawy 2 lipca, a fakturę wystawić do 15 sierpnia. Znikną też wątpliwości dotyczące sporządzania faktur przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi. Nowe przepisy mówią wprost: będzie je można wystawić do 30 dni przed tymi czynnościami. Obecnie fakturę trzeba wystawić w ciągu siedmiu dni od wydania towaru lub wykonania usługi.

Jak wyjaśniała Aneta Pożarowska, wiele firm będzie musiało przejrzeć dotychczasowe umowy z kontrahentami. Przykładowo problem dotyczy usług wykonanych częściowo. Obowiązek podatkowy będzie powstawał w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. W długoterminowej umowie z kontrahentem trzeba będzie wyznaczyć etapy rozliczeniowe, ponieważ po wykonaniu części usługi, dla której określono zapłatę, powstanie obowiązek podatkowy bez względu na to, kiedy wpłyną pieniądze. Warto więc w umowie określić, że po wykonaniu części usługi następuje też płatność.

Aneta Pożarowska wyjaśniała też, że ustawa od 1 stycznia 2014 r. będzie określała szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego. Przykładowo chodzi o firmy budowlane. W związku ze świadczeniem przez nie usług obowiązek w VAT powstanie z chwilą wystawienia faktury. Jeśli firma wykona usługę, będzie mogła albo od razu wystawić fakturę (wtedy powstanie obowiązek podatkowy), albo zrobić to maksymalnie 15. dnia następnego miesiąca. W tym ostatnim wariancie przesunie się moment powstania obowiązku w VAT.