Zdaniem Karola Kołowskiego, eksperta z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka, taka praktyka organów celnych jest niezgodna z przepisami zarówno nowej dyrektywy horyzontalnej, jak i polskiej ustawy o podatku akcyzowym.

Opodatkowaniu podlegają ubytki wyrobów akcyzowych, czyli straty powstałe podczas transportu. Jednak jeżeli ubytki nie przekroczą wyraźnie określonego w przepisach limitu, są zwolnione z opodatkowania.

– Przy transporcie istotne znaczenie ma miejsce powstania strat, gdyż ubytki wyrobów akcyzowych powinny być opodatkowane jedynie w państwie, w którym powstały. Gdy stwierdzenie tego będzie niemożliwie, to opodatkowaniu podlegają tam, gdzie zostaną stwierdzone – podkreśla Karol Kołowski.

Podstawę prawną takiej interpretacji stanowi art. 11 preambuły dyrektywy Rady 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. W dodatku zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji w państwie członkowskim. Oznacza to, że gdy ubytki akcyzowe powstaną w Niemczech, to tam też powinny zostać rozliczone.

Nasz rozmówca dodaje, że zgodne z przepisami dyrektywy pozostają przepisy polskie, a szczególnie art. 42 ust. 8 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.). Przepis ten jednoznacznie wskazuje na możliwość opodatkowania jedynie w państwie UE, w którym postały ubytki wyrobów akcyzowych. Jednocześnie, podatnik nie może ponosić ciężaru opodatkowania na terytoriach dwóch państw (np. jednocześnie w Polsce i na Słowacji).

0,10 proc. wynosi limit ubytków paliwa przewożonego w cysternie samochodowej

Warto podkreślić, że w Polsce obowiązują jedne z najniższych limitów dozwolonych ubytków. W innych krajach UE dozwolone progi strat są dużo wyższe. Z tego tytułu organy celne innych państw UE, które stwierdzą powstały ubytek, często nie opodatkowują straty (ubytki akcyzowe, nawet jeśli przekraczają limity obowiązujące w Polsce, są nieopodatkowane).

Trudno uzasadnić, dlaczego polskie organy zobowiązują do zapłaty za ubytki powstałe w innym kraju UE. Celnicy często argumentują, że podatnik, który zapłaci akcyzę za ubytki w innym państwie UE i w Polsce, może żądać od polskich celników zwrotu zapłaconej akcyzy. Takie prawo jednak nie przysługuje przedsiębiorcy zwolnionemu z opodatkowania ze względu na wysokie limity dozwolonych strat.