Ministerstwo Finansów pracowało nad interpretacją ogólną w sprawie usług pro bono. Jednak prace w tym zakresie zostały zawieszone. Z kolei zmiany w ustawie – przynajmniej na razie – nie są planowane.

– Z obecnego stanowiska fiskusa wynika, że powinniśmy osobom ubogim, które korzystają z darmowych porad, wystawiać informację PIT 8-C, fakturę i odprowadzać VAT od tej usługi. W mojej ocenie jest to nieporozumienie – oceniał podczas debaty zorganizowanej w DGP Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, apelując jednocześnie o zmianę tego podejścia.

Przedstawiciele Ministwerstwa Finansów obecni na spotkaniu zapowiedzieli otwartość i chęć pomocy w wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości.

Prawo do odliczenia

Przepisy polskiej ustawy o VAT przewidują ogólną zasadę opodatkowania nieodpłatnych usług, gdy podatnik miał prawo do odliczenia VAT przy zakupach związanych z tymi usługami, a darmowe świadczenie usług nie jest związane z prowadzoną działalnością gospodarczą tego podatnika.

– Regulacje te stanowią przy tym odzwierciedlenie przepisów unijnych zawartych w dyrektywie VAT 2006/112/WE – wyjaśnia Paweł Nocznicki, doradca podatkowy, menedżer w Stone & Feather Tax Advisory.

Obecne regulacje podatkowe budzą uzasadnioną niepewność prawników w zakresie charytatywnego udzielania porad prawnych. Według Pawła Nocznickiego źródłem wątpliwości jest kwestia oceny, czy konkretne działania pro bono mają związek z działalnością gospodarczą kancelarii prawnej.

Ekspert uważa, że warto odnotować tu korzystny wyrok NSA (sygn. akt I FSK 326/09), który uznał, że charytatywnie udzielana pomoc prawna służy polepszeniu wizerunku kancelarii i jej promocji, buduje jej renomę, ma zatem związek z wykonywaniem zawodu prawnika i jako taka nie powinna podlegać VAT.

Wyrok ten stanowi wskazówkę, że w analogicznych sprawach sądy administracyjne będą opierać się na stanowisku wyrażonym przez NSA. W rezultacie próby zajmowania przez organy dotychczasowego niekorzystnego dla podatników stanowiska będą kwestionowane na etapie postępowania sądowo-administracyjnego.

Związek z działalnością powoduje, że nieodpłatne usługi nie podlegają VAT

– W praktyce jednak kwestia ta ma charakter ocenny, w związku z czym może stać się źródłem sporów z organami podatkowymi – ostrzega Paweł Nocznicki.