Podatek od domów i mieszkań należących do osób fizycznych ustala w decyzji organ podatkowy, a więc wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.) podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.

Ustawa nie zakazuje zapłaty podatku jednorazowo, za cały rok. Dla wielu właścicieli nieruchomości będzie to bardziej wygodny sposób uregulowania zobowiązania podatkowego.

Problem mogą mieć jednak właściciele mieszkań, zwłaszcza nowych, którzy nie dostali jeszcze decyzji od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Nie mogą bowiem zapłacić podatku, jeśli nie otrzymali decyzji. Najczęściej przyczyny są dwie. Po pierwsze, jak wskazują gminy i miasta, podatnicy zapominają o obowiązku złożenia informacji na podatek od nieruchomości. Informację taką trzeba złożyć w terminie 14 dni, np. od nabycia mieszkania lub wybudowania domu. Fiskus, który nie dostał takiej informacji, będzie mógł wszcząć postępowanie podatkowe lub na podstawie innych dokumentów ustalić wysokość podatku. Właściciele mieszkań, którzy nie dopełnili obowiązku złożenia informacji, nie powinni jednak czekać, aż organ sam wyda decyzję. Za niezłożenie informacji może zostać na nich nałożona kara karnoskarbowa.

Druga przyczyna nieotrzymania decyzji ustalającej leży zwykle po stronie organu podatkowego. Jeśli organ wyda decyzję po 1 marca, podatnik będzie miał 14 dni na uregulowanie pierwszej raty.