W ramach kontroli skarbowej inspektor sprawdzi nie tylko dokumenty przedsiębiorcy, któremu kontrolowany wystawił fakturę, ale również innych podmiotów biorących choćby pośredni udział w dostawie towaru lub usługi. Rozszerzenie zakresu tzw. kontroli krzyżowych zakłada rządowa nowelizacja ustawy o kontroli skarbowej, którą rozpatruje dziś Senat.

Zdaniem Andrzeja Nikończyka, doradcy podatkowego, partnera w Kancelarii KND & Partnerzy, zwiększenie uprawnień urzędów kontroli skarbowej przez możliwość zbierania dokumentów od dostawców kontrahenta kontrolowanego pozwoli sprawdzić cały przebieg transakcji dotyczących danego towaru lub usługi. Jednak do postawienia zarzutów kontrolowanemu nie wystarczy tylko dokumentacja uzyskana od innych przedsiębiorców. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, konieczne jest również wykazanie braku dobrej wiary kontrolowanego.

– Zatem nieświadomi uczestnicy oszustw nie powinni się obawiać nowych uprawnień urzędów kontroli skarbowej – uspokaja Andrzej Nikończyk.

Oszustwa karuzelowe

Zmiana przepisów znajdzie zastosowanie głównie w postępowaniach w sferze VAT i prawa do odliczeń podatku naliczonego. Ma to znaczenie w szczególności w oszustwach podatkowych typu karuzelowego, w których występuje łańcuch dostaw i wielość uczestniczących w nim podmiotów.

– Rozszerzenie zakresu podmiotów, od których organy kontroli skarbowej będą mogły żądać dokumentów związanych z transakcją, przyspieszy tok postępowania kontrolnego lub kontroli podatkowej – ocenia Dariusz Malinowski, doradca podatkowy, partner w KPMG.

Obecnie inspektor, aby żądać dokumentacji związanej z daną transakcją od podmiotu, który nie był bezpośrednim kontrahentem kontrolowanego, musi wszcząć w tym zakresie odrębne postępowanie.

– W wyniku nowelizacji wezwanie będzie mogło zostać skierowane do takiego podmiotu w ramach toczącego się już postępowania kontrolnego lub kontroli podatkowej – uważa Dariusz Malinowski.

Podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw będą mogły uniknąć wszczynania wobec nich postępowań kontrolnych, przekazując żądaną dokumentację dotyczącą jedynie wybranych transakcji.