Czynność opłacenia certyfikatów inwestycyjnych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym (FIZ) akcjami lub udziałami w spółkach według organów podatkowych stanowi ich odpłatne zbycie i podlega opodatkowaniu 19-proc. stawką. Marek Kozaczuk, radca prawny w Kancelarii Dewey & LeBoeuf Grzesiak, uważa, że takie stanowisko jest nieuzasadnione.

Wysokość przychodu

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) stanowi, że przychodami z kapitałów pieniężnych są należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego przeniesienia tytułu własności udziałów w spółkach czy akcji. Przepis definiuje zatem przychód z odpłatnego zbycia akcji i udziałów.

– Nie określa jednak, jaka jest wysokość tego przychodu bądź jak ją ustalić oraz w jakim momencie podlega opodatkowaniu dochód uzyskany z tego tytułu – wyjaśnia Marek Kozaczuk.

Podwójny podatek

Monika Ławnicka, konsultant w Accreo Taxand, dodaje, że wątpliwości pojawiają się też w odniesieniu do ustalania kosztów podatkowych. Jak wyjaśnia, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, kosztem uzyskania przychodu przy zbyciu czy też umorzeniu certyfikatów są wydatki na ich objęcie lub nabycie.

– Jeśli przyjąć, że tak określony koszt należy ustalić na poziomie kosztu historycznego nabycia akcji czy udziałów, powiększonych o inne wydatki związane z objęciem certyfikatów, np. prowizje, to różnica pomiędzy przychodem rozpoznanym w pierwszym etapie (opłacenia certyfikatów) a historycznym kosztem nabycia wnoszonych do FIZ aktywów zostałaby opodatkowana podwójnie – dodaje Monika Ławnicka.

Aby uniknąć takiego podwójnego opodatkowania – wyjaśnia ekspert – koszt uzyskania przychodu ze zbycia lub umorzenia certyfikatów należałoby ustalić na poziomie wartości akcji lub udziałów według wyceny z dnia objęcia certyfikatów. Na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych może to budzić jednak wątpliwości.

Czynność neutralna

Zatem opodatkowany powinien być dopiero dochód ze zbycia certyfikatów objętych w zamian za akcje lub udziały. Zdaniem Marka Kozaczuka odroczenie momentu opodatkowania dochodów uczestnika do czasu realizacji dochodu ze zbycia certyfikatu i swoista podatkowa neutralność wniesienia majątku do funduszu jest uzasadniona. Uzasadnieniem jest to, że zamierzonym celem i bezpośrednim skutkiem wniesienia majątku do funduszu jest inwestycja i utworzenie nowego rodzaju źródła przychodów, jakimi są przychody z funduszy kapitałowych, a nie realizacja przychodu z tytułu zbycia majątku.