SONDAŻ

Księgowymi zatrudnionymi w polskich firmach w ponad 80 proc. są kobiety. Dotyczy to zarówno firm małych, średnich, jak i dużych. Osoby te pracują w zawodzie co najmniej od sześciu lat. Średni staż pracy księgowego wynosi 20 lat. Praktycznie każdy księgowy posiada wykształcenie ekonomiczne i chętnie uczestniczy w kursach podnoszących kwalifikacje zawodowe. Takie wnioski płyną z badania: doświadczenia i aspiracje księgowych zatrudnionych w polskich firmach, przeprowadzonego przez PBS DGA na zlecenie Gazety Prawnej i Wolters Kluwer Polska.

Staż pracy

Pierwsze pytania, które zadano respondentom w ramach sondażu, dotyczyły ich stażu i przygotowania do zawodu. Księgowymi w Polsce zostają głównie kobiety. Zdumiewające wyniki dotyczą stażu pracy. W zawodzie tym pracują osoby z ogromnym doświadczeniem zawodowym. Nic jednak dziwnego, to zawód obarczony ogromną odpowiedzialnością. W dużych firmach średnia lat pracy księgowego wynosi 20 lat, w średniej – 21, a w małej – 19. Największy jest odsetek osób pracuje w zawodzie od 11 do 20 lat lub ponad 20 lat. Jeśli chodzi o przygotowanie zawodowe, to większość pytanych wskazywała na ukończenie przynajmniej jednej szkoły o profilu ekonomicznym. Szkołę średnią o profilu ekonomicznym ukończyło w dużych firmach 37 proc. pytanych, w średnich – 38 proc., a w małych – 31.

Jeszcze więcej badanych wskazało na ukończenie wyższej uczelni ekonomicznej. W dużych firmach jest to 71 proc., w średnich – 60 proc. i w małych 49 proc.

Sporą część badania zajmują pytania dotyczące uczestnictwa w kursach i szkoleniach.

Kursy zawodowe

Księgowi bardzo chętnie korzystają z różnych form doszkalania i oceniają je jako przydatne w pracy. Ponad 80 proc. respondentów wskazało, że w swojej karierze zawodowej korzystało z kursów podnoszących kwalifikacje. Największą popularnością cieszą się kursy na głównego księgowego. W dużych firmach z tego typu szkolenia skorzystało 46 proc. badanych, w średnich firmach – 37 proc., a w małych – 51 proc. Na drugim miejscu wśród popularnych szkoleń plasuje się kurs na samodzielnego księgowego. Skorzystało z niego w dużych firmach 32 proc. badanych, w średnich – 28 proc. i w małych przedsiębiorstwach – 34 proc. Księgowi korzystają też z kursów na biegłego rewidenta, doradcę finansowego, dotyczących podatków czy rachunkowości.

Co ważne, w ponad 60 proc. kursy i szkolenia finansują księgowym pracodawcy. W ok. 20 proc. księgowi finansują sobie naukę samodzielnie, a w ok. 10 proc. koszty szkoleń dzielą między siebie pracodawcy i księgowi.

Ponad 40 proc. osób w ciągu najbliższych dwóch lat planuje wziąć udział w kolejnych szkoleniach.

Źródła informacji

W każdej firmie pracodawcy, aby pomóc księgowym, inwestują w prenumeratę pism, programy komputerowe czy dostęp do serwisów internetowych. Księgowi w swojej pracy najczęściej sięgają po gazety i czasopisma. Na pierwszym miejscu wśród kupowanych pism znajduje się Gazeta Prawna. Co więcej, księgowi w ponad 60 proc. wskazują, że w swojej codziennej pracy korzystają właśnie z GP. Jeśli chodzi o korzystanie ze stron internetowych, to poza ogólnymi wyszukiwarkami oraz stroną Ministerstwa Finansów księgowi jako trzecie źródło informacji wskazują stronę www Gazety Prawnej.

CHARAKTERYSTYKA BADANIA

Badanie zrealizowane zostało przez PBS DGA w dniach 19–22 maja 2009 r. na ogólnopolskiej próbie 500 księgowych zatrudnionych w firmach małych (10–49 pracowników), średnich (50–249 pracowników) i dużych (250 i więcej pracowników). Respondentami były główne osoby w firmie odpowiedzialne za sprawy związane z księgowością. Badanie przeprowadzono w technice CATI (Computer Assisted Telephone Interview), czyli wywiadu telefonicznego wspomaganego komputerowo

OPINIE

WIRGINIA AKSZTEJN

kierownik projektów PBS DGA

Badanie przeprowadzone zostało wśród głównych osób odpowiedzialnych za sprawy księgowe w firmie, nie może zatem dziwić, że bez względu na wielkość przedsiębiorstwa są to pracownicy o znacznym, przeciętnie około 20-letnim stażu pracy. Różne jest natomiast przygotowanie zawodowe księgowych. W firmach dużych (80 proc.) istotnie częściej niż w małych (54 proc.) i średnich (64 proc.) główni księgowi legitymują się wykształceniem wyższym.

Księgowych uznać należy za grupę zawodową zaangażowaną w podnoszenie swoich kwalifikacji i aktualizację posiadanej wiedzy. Bez względu na obecne miejsce zatrudnienia mniej więcej 80 proc. księgowych w toku swojej kariery brało udział w szkoleniach i kursach zawodowych, a około 40 proc. – planuje takie działania w ciągu najbliższych dwóch lat.

Niemal wszyscy badani zadeklarowali również, że w swojej pracy korzystają z informacji na tematy finansowo-księgowe. Liczba wykorzystywanych rodzajów źródeł jest jednak wyższa wśród księgowych z firm dużych niż małych. W szczególności zatrudnieni w dużych firmach istotnie częściej korzystają z prasy, płatnych serwisów internetowych oraz uczestniczą w szkoleniach i konferencjach. Należy jednak pamiętać, że pracodawcy zatrudniający 10–49 pracowników stwarzają nieco gorsze warunki dostępu do informacji niż firmy większe: ogólnie istotnie rzadziej kupują źródła informacji finansowo-księgowej, a jeśli chodzi o ich rodzaje – niższy odsetek inwestuje w płatne serwisy internetowe oraz literaturę fachową.

ANNA NIEDŹWIEDZKA

dyrektor segmentu Wolters Kluwer Polska

Wyniki badania pt. Doświadczenia i aspiracje księgowych zatrudnionych w polskich firmach pokazały, że większość księgowych zarówno w dużych, średnich, jak i małych firmach stale dba o podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Aż czterech na pięciu głównych księgowych w ciągu swojej kariery odbyło kursy zawodowe. Przeważnie były to kursy na głównego księgowego oraz na samodzielnego księgowego. Szkolenia w zdecydowanej większości przypadków zostały sfinansowane przez pracodawcę, przy czym im większy pracodawca, tym częściej pokrywał całość kosztów szkolenia. Ponad 90 proc. badanych oceniło te szkolenia jako przydatne. Księgowi są dobrze wyposażeni w materiały pomocnicze, przy czym im większy podmiot, tym więcej źródeł informacji w firmie. Głównie korzysta się z płatnych serwisów internetowych i programów komputerowych oraz gazet i czasopism. Połowa księgowych kupuje regularnie książki i uczestniczy w szkoleniach. Co ciekawe, zauważa się większą popularność płatnych serwisów internetowych w stosunku do bezpłatnych. Z płatnych serwisów najczęściej wskazywany jest Gofin, drugie miejsce zajmuje Wolters Kluwer Polska z Vademecum Głównego Księgowego oraz LEXem, zaś na trzecim miejscu uplasował się INFOR. Najczęściej odwiedzane przez księgowych są bezpłatne strony internetowe Ministerstwa Finansów, strona Gazety Prawnej oraz strony Wolters Kluwer Polska (www.LEX.com.pl, www.ABC.com.pl i www.wolterskluwer.pl). Wyniki badania są wyjątkowo optymistyczne. Księgowi w firmach są ludźmi wykształconymi, którzy korzystają ze źródeł informacji finansowo-księgowej oraz profesjonalnych szkoleń.