IZBA CELNA W OLSZTYNIE ODPOWIEDZIAŁA GP
Zgodnie z art. 43 ustawy o podatku akcyzowym prowadzący skład podatkowy zobowiązany jest do złożenia zabezpieczenia akcyzowego w kwocie pokrywającej zobowiązanie podatkowe.
Zabezpieczenie akcyzowe może być złożone na czas oznaczony lub nieoznaczony, w formie zabezpieczenia generalnego lub ryczałtowego. Wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy powoduje jej zakończenie i powstanie obowiązku podatkowego w dniu wyprowadzenia tych wyrobów poza teren składu podatkowego. Podatnik zobowiązany jest do obliczenia i zapłaty akcyzy wstępnie nie później niż 25 dnia po dniu, w którym powstał obowiązek podatkowy, a za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zabezpieczenie akcyzowe ma zapewnić pokrycie w całości i w terminie kwoty wynikającej ze zobowiązania podatkowego. Nieuiszczenie przez podatnika kwoty zobowiązania podatkowego na wezwanie naczelnika urzędu celnego staje się bezwarunkowo i nieodwołalnie wymagalne ze złożonego zabezpieczenia akcyzowego. Zabezpieczenie podlega zwrotowi na rzecz osoby uprawnionej, jeżeli właściwy organ celny stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe, na którego pokrycie zostało złożone, wygasło lub nie będzie już mogło powstać. Zabezpieczenie zostaje zwrócone w terminie siedmiu dni.
EKSPERT WYJAŚNIA
Marcin Zimny
prawnik z CMS Cameron MCKenna
Zgodnie z art. 43 ustawy o podatku akcyzowym m.in. prowadzący składy podatkowe są zobowiązani do złożenia zabezpieczenia akcyzowego w kwocie pokrywającej zobowiązanie podatkowe. Jednak przepis ten ani następne dotyczące instytucji zabezpieczenia akcyzowego nie dają jednoznacznej odpowiedzi na postawione przez czytelnika pytanie.
Ustawa o podatku akcyzowym przewiduje dwie formy zabezpieczania akcyzowego: zabezpieczenie generalne i ryczałtowe. W przypadku stosowania zabezpieczenia ryczałtowego przez prowadzącego skład podatkowy, kwestia, czy zabezpieczenie to rozciąga się aż do momentu zapłaty zobowiązania podatkowego, nie ma praktycznego znaczenia. Ponieważ z samej nazwy zabezpieczenie ryczałtowe wynika, że nie odnosi się ono do aktualnej wysokości/wartości powstałego zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym wysokość zabezpieczenia ryczałtowego ustala się co do zasady na poziomie równym wysokości dziesięciodniowego zobowiązania podatkowego, w okresie ostatnich sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku do naczelnika urzędu celnego o zgodę na stosowanie tego zabezpieczenia. Ponadto w odniesieniu do tej formy zabezpieczenia przepisy ustawy nie przewidują wymogu pokrycia w każdym czasie pełnej kwoty zawieszonego zabezpieczenia podatkowego.
Inaczej jest w przepadku zabezpieczenia generalnego, które powinno każdorazowo pokrywać w pełnej wysokości kwotę zawieszonego zobowiązania podatkowego. Zatem w odniesieniu do tej formy zabezpieczenia odpowiedź na wskazane pytanie jest istotna.
Zabezpieczenie generalne pokrywa w pełnej wysokości kwotę zawieszonego zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że takie zabezpieczenie stosuje się do momentu wyprowadzenia wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego poza procedurę zawieszenia poboru akcyzy. W momencie wyprowadzenia wyrobów poza procedurę zawieszenia poboru akcyzy, zobowiązanie podatkowe nie jest już zawieszone i podatek akcyzowy od tych wyrobów podlega zapłacie. Taka interpretacja potwierdza również cel wprowadzenia instytucji zabezpieczenia akcyzowego, jakim jest zagwarantowanie zapłaty podatku, którego pobór został zawieszony. Nie ulega wątpliwości, że instytucja zabezpieczenia akcyzowego jest ściśle związana z procedurą zawieszenia poboru akcyzy, która pozwala, mimo powstania zobowiązania podatkowego, na odroczenie zapłaty podatku do chwili wyprowadzenia wyrobów akcyzowych poza tę procedurę. W konsekwencji należy uznać, że tak długo jak wyroby są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy, tak długo powinny być one również objęte zabezpieczeniem akcyzowym. Potwierdza to również art. 13 dyrektywy Rady z 25 lutego 1992 r. w sprawie przepisów ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów (92/12/EWG), zgodnie z którym od uprawnionego właściciela składu wymaga się zapewnienia gwarancji, w razie konieczności, obejmującej produkcję, przetwarzanie i przechowywanie.
W sprzeczności ze wskazaną interpretacją mogą być przepisy rozporządzenia ministra finansów w sprawie zabezpieczeń akcyzowych. Zgodnie z par. 8 ust. 2 tego rozporządzenia, zabezpieczenie generalne może być zastosowane po ustaleniu przez właściwego naczelnika urzędu celnego stanu wykorzystania tego zabezpieczenia. Natomiast w par. 8 ust. 3 wskazano, że na potwierdzeniu złożenia zabezpieczenia generalnego właściwy naczelnik urzędu celnego odnotowuje powstanie oraz wykonanie lub wygaśnięcie zobowiązań podatkowych objętych tym zabezpieczeniem, w sposób umożliwiający obliczenie w każdym czasie kwoty wolnej zabezpieczenia, stanowiącej sumę kwoty złożonego zabezpieczenia akcyzowego i kwoty zobowiązań podatkowych wykonanych lub wygasłych, pomniejszoną o kwotę powstałych zobowiązań podatkowych. Pojęcie zobowiązanie podatkowe wykonane może budzić wątpliwości, gdyż brak w przepisach podatkowych szczegółowego wskazania, kiedy zobowiązanie podatkowe jest wykonane. Natomiast, jeśli chodzi o wygasanie zobowiązań podatkowych, Ordynacja podatkowa jednocześnie wskazuje, kiedy zobowiązanie wygasa. Zgodnie z art. 59 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części w szczególności wskutek zapłaty podatku. Zatem z przepisów wymienionego rozporządzenia wynikałoby, że zabezpieczenie akcyzowe powinno rozciągać się aż do momentu zapłaty zobowiązania podatkowego, gdyż dopiero wówczas powstanie kwota wolnego zabezpieczenia równa wygasłemu zobowiązaniu podatkowemu.
Podstawa prawna
■ Ustawa z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.).
Opracowała EWA MATYSZEWSKA