EKSPERT WYJAŚNIA
RENATA MIKULEWICZ
radca prawny, dział szkoleń Kancelarii BSO Prawo i Podatki Bramorski Szermach Okorowska we Wrocławiu
Ustawa o podatku od towarów i usług w oparciu o różne zasady określa miejsce świadczenia usług transportowych, w zależności od tego, czy mamy do czynienia z transportem osób czy też towarów. W przypadku transportu osób, jak również towarów poza terytorium Wspólnoty zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej ustawa o VAT). Zgodnie z tą zasadą miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości.
W sytuacji świadczenia usługi transportowej np. z Polski do Niemiec opodatkowaniu VAT podlega tylko część usługi świadczonej na terytorium Polski. Natomiast w pozostałej części usługa nie będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce, lecz w państwie (Niemcy), na terytorium którego powstanie obowiązek podatkowy z tytułu jej świadczenia.
Stawka VAT na usługi międzynarodowego transportu towarów świadczone na odcinku przebiegającym przez terytorium Polski, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT, wynosi 0 proc. Jednakże dla jej zastosowania podatnik powinien posiadać dokumenty stanowiące dowód świadczenia usług międzynarodowego transportu towarów, o których mowa w art. 83 ust. 5 pkt. 1 tej ustawy (w przeciwnym razie usługa na terytorium Polski winna być opodatkowana wg stawki podstawowej 22 proc.). Należy jednak pamiętać, że miejsce świadczenia usług transportowych zostało uregulowane w sposób szczególny w art. 28 ustawy o VAT.
W przypadku transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich - miejscem świadczenia tej usługi jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna.
Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której nabywca usługi poda dla tej czynności świadczącemu wewnątrzwspólnotową usługę transportu towarów numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby VAT lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa rozpoczęcia transportu. W takim przypadku za miejsce świadczenia usługi będzie uznawane terytorium państwa członkowskiego, które nadało nabywcy numer, jakim się posłużył. Przedstawiona zasada zgodnie z art. 28 ust. 5 pkt. 1 i ust. 6 ustawy o VAT ma zastosowanie również w przypadku usług pośrednictwa i spedycji związanych bezpośrednio z wewnątrzwspólnotowymi usługami transportu towarów. Tak więc stawka VAT dla wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów, dla której miejscem świadczenia (opodatkowania) jest Polska, wynosi 22 proc. za całą trasę.
W przypadku gdyby nabywca usługi podał dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany dla potrzeb podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska (terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu), miejscem opodatkowania usługi będzie to państwo, w którym usługobiorca jest zarejestrowany dla tej usługi jako podatnik podatku od wartości dodanej. I to na nim, a nie na usługodawcy, ciąży obowiązek podatkowy.
(KT)
PODSTAWA PRAWNA
■ Art. 27-28 oraz art. 83 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).