Na czym polega preferencyjne rozliczenie dla samotnych rodziców?

Osoby samotnie wychowujące dziecko mogą rozliczyć się z fiskusem, korzystając ze szczególnego sposobu obliczania podatku. Preferencyjne rozliczenie sprowadza się do tzw. wspólnego rozliczenia z dzieckiem, czyli obliczenia podatku w podwójnej jego wysokości i liczonego od dochodów podatnika, wychowującego dziecko samotnie.

Ulga dla samotnych rodziców 2025 – dla kogo?

Z ulgi dla samotnych rodziców mogą skorzystać rodzice lub opiekunowie prawni dziecka, którzy wychowują je samotnie i są jednocześnie:

  • panną lub kawalerem;
  • wdową lub wdowcem;
  • rozwódką, rozwodnikiem lub osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację;
  • osobą, która wprawdzie pozostaje w związku małżeńskim, ale której mąż lub żona zostali pozbawieni praw rodzicielskich lub odbywają karę pozbawienia wolności.

Należy wyraźnie podkreślić, że do preferencyjnego rozliczenia wspólnie z dzieckiem nie wystarczy wyłącznie legitymowanie się określonym stanem cywilnym lub sytuacja małżonka, ale konieczne jest jeszcze samotne wychowywanie dziecka. Co to oznacza? Samotne wychowywanie dziecka rozumiane jest jako samodzielne, czyli bez udziału ojca lub matki dziecka zapewnienie dziecku bytu materialnego i troszczenie się o jego rozwój emocjonalny. Jeśli zatem kobieta zamieszkuje z konkubentem, który jest jednocześnie ojcem dziecka, nie może skorzystać z ulgi dla samotnie wychowujących rodziców.

Warunki skorzystania z ulgi dla samotnych rodziców

Samotnie wychowujący rodzic może preferencyjnie rozliczyć podatek dochodowy za 2025 rok tylko w określonych warunkach. Pierwszy z nich dotyczy dziecka, które musi być:

  • małoletnie;
  • pełnoletnie i otrzymywać zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną;
  • pełnoletnie, ale nie ukończyć 25. roku życia i się uczyć.

Drugi warunek dotyczy podatnika, czyli rodzica, który w roku podatkowym:

  • musi podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu tj. był rezydentem polskim;
  • miał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie Unii Europejskim, Europejskiego Obszaru Gospodarczego innym niż Polska lub Konfederacji Szwajcarskiej i osiągnął przychody podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski, stanowiące łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu w danym roku podatkowym, co udokumentował certyfikatem rezydencji miejsca zamieszkania dla celów podatkowych.

Okoliczności wykluczające skorzystanie z ulgi

Ustawodawca zastrzegł także okoliczności, które ograniczają prawo do skorzystania z ulgi dla samotnie wychowujących dziecko. Preferencyjne rozliczenie nie jest możliwe, jeśli dziecko uzyskało przychód:

  • podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej (z wyjątkiem renty socjalnej);
  • z tytułu kapitałów pieniężnych;
  • zwolniony z opodatkowania z tytułu stosunku pracy, praktyki absolwenckiej lub stażu uczniowskiego;
  • zwolniony z podatku w ramach ulgi dla młodych i ulgi na powrót;

w łącznej kwocie przekraczający dwunastokrotność kwoty renty socjalnej, czyli w przypadku rozliczenia PIT za 2025 22546,92 zł.

Przesłanki, wykluczające skorzystanie z ulgi, dotyczące rodzica, będącego podatnikiem to opodatkowanie:

  • 19 proc. stawką podatku, czyli podatkiem liniowym;
  • zryczałtowanym podatkiem dochodowym (z wyjątkiem dochodów z prywatnego najmu);
  • zryczałtowanym podatkiem od osób duchownych;
  • podatkiem tonażowym;
  • zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji.

Warto jednak podkreśli, że preferencyjnego rozliczenia dla rodziców samotnie wychowujących dziecka nie wyklucza skorzystanie z ulgi na dziecko.

Jak rozliczyć ulgę?

Aby rozliczyć ulgę dla rodziców samotnie wychowujących dziecko, wystarczy złożyć stosowny druk PIT tj. PIT-36 lub PIT-37 i w odpowiednich kolumnach tj. pozycji 9 część B i pozycji 6 zadeklarować chęć skorzystania z preferencyjnego rozliczenia. Nie ma zatem potrzeby wypełniania i składania żadnych dodatkowych formularzy.

Obliczenie wysokości podatku również jest proste. Należy jedynie podzielić wykazane dochody na pół, następnie obliczyć podatek według zasad skali podatkowej, a wynik pomnożyć przez dwa.

FAQ

Kto może skorzystać z ulgi dla samotnych rodziców?

Z preferencyjnego rozliczenia wspólnie z dzieckiem mogą skorzystać rodzice lub opiekunowie prawni, którzy wychowują samotnie dziecko i są m.in. panną lub kawalerem, wdową lub wdowcem, rozwódką lub rozwodnikiem bądź osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację, a także osobą, której mąż lub żona zostali pozbawieni praw rodzicielskich lub odbywają karę pozbawienia wolności.

Czy ulga dla samotnych rodziców uzależniona jest od wysokości dochodów lub przychodów?

Nie, ustawodawca nie określił limitów dla samotnego rodzica, a wskazał jedynie na sposób opodatkowania. Limit przychodów został jedynie zastrzeżony dla dziecka i określonych źródeł ich otrzymywania.

Ile wynosi limit przychodów dla dziecka?

Aby samotny rodzic mógł skorzystać z ulgi, dziecko nie może osiągać przychodów przekraczających dwunastokrotność kwoty renty socjalnej, czyli w PIT za 2025 22546,92 zł.

Źródła:

  1. podatki.gov.pl.
  2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. 1991 nr 80 poz. 350.