EWA MATYSZEWSKA:

Czy osoba, która podczas wakacji otrzyma odszkodowanie, będzie musiała od tych pieniędzy zapłacić podatek dochodowy?

MAŁGORZATA BRZOZA:

Odszkodowania wypłacane turystom, regulowane ustawowo, np. wypłacane przez hotel na skutek kradzieży, oraz rekompensaty przyznawane przez sąd są zwolnione z podatku dochodowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych – są zwolnione z PIT.

Jeżeli więc impreza turystyczna zostanie odwołana z przyczyn niezależnych od klienta, może on dochodzić w postępowaniu cywilnym odszkodowania za niewykonanie umowy. Jeśli w konsekwencji sąd zasądzi odszkodowanie na jego rzecz lub zawarta zostanie ugoda sądowa z biurem podróży, to wypłacone świadczenie będzie zwolnione z podatku dochodowego.

Również w razie ewentualnego wypadku (jeżeli wyjazd jest ubezpieczony) od otrzymanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia osobowego wypłaconego przez towarzystwo ubezpieczeniowe nie trzeba płacić podatku.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy podatnik wywalczył w sądzie od organizatora wycieczki odszkodowanie wraz z ustawowymi odsetkami, to tylko wypłacone odszkodowanie stanowić będzie przychód podlegający zwolnieniu z opodatkowania. Zwolnienie to nie dotyczy odsetek. Z podatku zwolnione zostały jedynie odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i podobnych świadczeń.

Czy są jakieś wyjątki od tej zasady?

Tak. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o PIT odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe nie są zwolnione od podatku dochodowego. Na przykład z wyjątkiem od wspomnianej reguły będziemy mieli do czynienia, gdy po złożeniu reklamacji przez podatnika bez udziału sądu biuro podróży zaproponuje wypłatę odszkodowania na podstawie spisanej umowy. Wówczas od otrzymanej kwoty będzie trzeba zapłacić podatek, ponieważ będzie to odszkodowanie uzyskane bez pośrednictwa sądu.

Zatem zarówno odsetki od jednorazowego odszkodowania, jak i wcześniej wskazane odszkodowanie wypłacone na podstawie spisanej umowy będą stanowiły przychód z innych źródeł, a podatnik powinien ten przychód wykazać w rocznym zeznaniu i opodatkować łącznie z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych, według skali PIT.

A jak będzie w przypadku kradzieży?

W przypadku kradzieży rzeczy osobistych w hotelu wysokość odszkodowania wypłaconego podatnikowi przez prowadzącego hotel jest również zwolniona z podatku dochodowego, gdyż zasady wypłaty oraz wysokość tego odszkodowania wynikają wprost z art. 846 kodeksu cywilnego.