Często w momencie zapłaty za świadczenia wykonane przez podmiot zagraniczny służby księgowe zaczynają zastanawiać się, czy podmiot wypłacający nie powinien pobrać jako płatnik podatku od wypłacanych za granicę kwot. Co można doradzić w takiej sytuacji?

- W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozważanie takiego problemu tuż przed dokonaniem płatności to działanie spóźnione i może wywołać niekorzystne skutki dla podmiotu wypłacającego. Często w umowach podmioty zagraniczne gwarantują sobie określoną wysokość wynagrodzenia niezależnie od ewentualnych obowiązków podatkowych w Polsce. Może to oznaczać, że przedsiębiorca, niezależnie od wynagrodzenia zapłaconego na rzecz podmiotu zagranicznego, będzie musiał wydatkować dodatkowe środki, jako podatek należny polskiemu fiskusowi od wypłaconych kwot.

Co zrobić, aby uniknąć niemiłych niespodzianek?

- W pierwszej kolejności należy zweryfikować, czy umowne świadczenie, które będzie wykonane przez podmiot zagraniczny, mieści się w katalogu usług, które co do zasady podlegają opodatkowaniu u źródła, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 21 ust. 1 ustawy o CIT) lub ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 29 ust. 1 ustawy o PIT). Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, pozostaje ustalenie, czy podatek należy pobrać i jeżeli tak, to w jakiej wysokości.

Czy podatek może być niepobrany lub pobrany w niższej wysokości?

- Niepobranie podatku czy też pobranie go w wysokości niższej, niż określona w ustawie, może nastąpić na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub też wprost na podstawie szczególnego ograniczenia ustawowego. Jednak należy pamiętać, że warunkiem zastosowania ograniczenia jest, aby wypłacający posiadał certyfikat rezydencji podmiotu zagranicznego. Warto zadbać, aby warunek dostarczenia certyfikatu przed dokonaniem płatności i jego aktualizacja co najmniej raz w roku (w przypadku wypłat częstotliwych) został zapisany w stosownej umowie.

O jakie świadczenia chodzi?

- Usługi świadczone przez podmioty zagraniczne, w zakresie których najczęściej może wystąpić obowiązek pobrania podatku przez płatnika, zgodnie z ustawami o podatkach dochodowych, można zasadniczo podzielić na trzy kategorie: pierwsza - usługi doradcze; druga - świadczenia, za które wynagrodzenie traktuje się jako należności o charakterze licencyjnym; trzecia - odsetki.

Jak więc ustalić, czy i ile podatku pobrać?

- Trzeba zacząć od zweryfikowania, czy wypłaty za usługi świadczone przez podmiot zagraniczny nie będą korzystały z preferencyjnej stawki podatku w wysokości 10 proc. przychodów (od 1 lipca 2009 r. - 5 proc., a od 1 lipca 2013 r. - 0 proc.) na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy CIT i przepisów przejściowych. Przepisy te zostały wprowadzone jako implementacja dyrektywy w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich.

Następnie należy zweryfikować, czy ustalenia polskich ustaw podatkowych nie są korygowane przepisami stosownej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W przypadku, jeżeli przepisy umowy byłyby korzystniejsze od przepisów ustawy, stosuje się przepisy umowy. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku usług doradczych, będą one zaliczane w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania do kategorii zysków przedsiębiorstw, co oznacza, że w przypadku istnienia umowy oraz posiadania przez podmiot wypłacający certyfikatu rezydencji, co do zasady nie będą one opodatkowane w Polsce.

Jeżeli chodzi natomiast o świadczenia objęte definicją należności licencyjnych, umowy regulują zasady ewentualnego opodatkowania w Polsce, ograniczając zwykle opodatkowanie do poziomu 10 lub 5 proc. Podobnie w przypadku odsetek, wysokość podatku zwykle nie przekracza 10 proc.