ROZMOWA

Kto skorzysta na wyroku ETS w sprawie odliczenia VAT od samochodów?

- Wyrok ten otwiera drogę do dochodzenia przez firmy zwrotu nieodliczonego VAT związanego z zakupami (paliwo, raty leasingowe) dotyczącymi samochodów, które pod rządami starych przepisów o VAT (tj. przed 1 maja 2004 r.) kwalifikowały się do zastosowania takiego odliczenia (tzw. samochody z kratką), a straciły takie uprawnienie w wyniku wejścia w życie przepisów nowej ustawy o VAT.

Pojawiły się głosy, że aby odliczyć VAT na zasadach obowiązujących przed 1 maja 2004 r. należy mieć odpowiednią homologację producenta lub importera, której wymagały przepisy obowiązujące do 1 maja 2004 r. Czy to słuszny pogląd?

- Wydaje się, że nie, chociaż trzeba podkreślić, że takie stanowisko zdaje się też podzielać Ministerstwo Finansów, które w komunikacie z 22 grudnia 2008 r. wskazało, że możliwość ewentualnej korekty odliczenia podatku z tytułu nabytego paliwa do napędu pojazdów samochodowych uwarunkowana jest posiadaniem przez podatnika stosownych dokumentów homologacyjnych, z których wynika, że nie był to samochód osobowy.

A jak kwestia odliczania VAT wygląda obecnie?

- Obecnie nie ma przepisów, które nakładałyby na właścicieli samochodów podobne obowiązki (przepisy obowiązującej ustawy o VAT wymagają jedynie przedstawienia zaświadczenia wydanego przez stację kontroli pojazdów, nie wymagają jednak posiadania homologacji). Z kolei wyrok ETS nie powoduje przecież, że przepisy uchylone 1 maja 2004 r. nabierają mocy obowiązującej. Wyrok oznacza tylko, że polskie przepisy są niezgodne z przepisami wspólnotowymi w zakresie, w jakim nowe regulacje dotyczące odliczania VAT prowadziły do ograniczenia zakresu prawa do odliczenia VAT w stosunku do przepisów obowiązujących wcześniej.

Czy takie ograniczenie zostało wprowadzone?

- Wprowadzone 1 maja 2004 r. ograniczenie prawa do odliczenia wynikało z bardziej restrykcyjnej definicji samochodu uznawanego za ciężarowy, a nie z likwidacji konieczności posiadania homologacji na zasadach obowiązujących przed 1 maja 2004 r. Orzeczenie ETS nie powoduje zatem, że w celu odliczenia VAT konieczne jest spełnienie wymogów wynikających z przepisów już nieobowiązujących (tj. sprzed 1 maja 2004 r.). Uzależnianie prawa do odliczenia sprzed 1 maja 2004 r. od posiadania świadectwa homologacji wydanego na starych zasadach mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której wyrok ETS byłby w praktyce zupełnie nieefektywny. Tego rodzaju postępowanie z kolei mogłoby narazić nasz kraj na kolejne postępowanie przed ETS.