Czy należy zapłacić podatek dochodowy od akcji, których nie można sprzedać

Jak każde świadczenie związane z zatrudnieniem, otrzymany benefit podlega podatkowi dochodowemu. Pojawia się jednak pytanie, na czym polega przysporzenie i kiedy ono powstaje dla celów podatkowych. W przypadku tzw. programu preferencyjnego nabycia akcji, w którym uczestnicy pracownicy mają możliwość otrzymania akcji nieodpłatnie, przysporzenie powstanie w momencie otrzymania takich akcji. Co jednak w przypadku, jeżeli program przewiduje, że akcje takie nie mogą być sprzedane przez np. 3 lata. Czy brak możliwości zrealizowania ekonomicznej korzyści nie pozwala na odroczenie opodatkowania? Na to pytanie negatywnie odpowiedział w ostatnim czasie NSA w wyroku z 20 maja 2011 r. Stwierdził w nim, że przychody z akcji otrzymanych nieodpłatnie powstaną w momencie, w którym uczestnik programu nabywając te akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Sąd uznał, że ograniczenia w zbywaniu nie są podstawą do braku opodatkowania, o ile otrzymane akcje przynoszą inne korzyści ekonomiczne, np. dywidendę.

Generalnie należy zgodzić się z twierdzeniem sądu. Warto jednak zwrócić uwagę na dwa elementy. Po pierwsze należy pamiętać o wyłączeniu z opodatkowania przewidzianym w art. 24 ust. 11 ustawy o PIT, umożliwiającym brak opodatkowania podatkiem w sytuacji, w której akcjonariusze – w tym przypadku pracownicy – nabywają akcje poniżej ich wartości rynkowej, na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Po drugie, o ile wskazane wyłączenie nie znajdzie zastosowania, to przy ustalaniu wartości przychodu z tytułu nieodpłatnego nabycia akcji należy uwzględnić brak możliwości zbycia tych akcji przez określony czas. Powinno to wpłynąć na obniżenie podstawy opodatkowania.