Na czym polega odliczanie podatku od towarów i usług według współczynnika?

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność zarówno opodatkowaną, jak i zwolnioną z VAT, muszą przyporządkowywać swoje zakupy do każdego z tych rodzajów działalności. W pierwszym wypadku mają prawo do pełnego odliczenia VAT, w drugim – są go zupełnie pozbawieni. Często zdarza się jednak, że kupiony towar lub usługa służą zarówno działalności opodatkowanej, jak i zwolnionej. Dla takich sytuacji ustawodawca przewidział proporcjonalne (częściowe) odliczenie VAT, ustalane na podstawie współczynnika skalkulowanego przez podatnika.

Jak się go oblicza?

Jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie – a więc zarówno z tytułu czynności, w związku z którymi podatnik nie ma prawa do odliczenia, jak i dającymi takie prawo (jednocześnie trzeba wyłączyć z tej kalkulacji określone rodzaje transakcji). Z tak wyliczonej proporcji uzyskujemy procent, na podstawie którego będzie odliczany podatek naliczony z faktur zakupowych w całym kolejnym roku, a następnie, po upływie roku, zostanie dokonana ewentualna korekta odliczenia, uwzględniająca współczynnik ostateczny.

Załóżmy, że podatnik, który prowadzi działalność mieszaną, wystawił w 2013 r. fakturę z 23 proc. VAT. W 2014 r. wystawia do niej korektę, uznając, że transakcja powinna być zwolniona z VAT. Jak w takiej sytuacji rozliczyć podatek?

Z ustawy o VAT wynika, że jeśli korygujemy transakcję pierwotnie opodatkowaną, którą wykazujemy w korekcie jako zwolnioną, to zasadniczo trzeba ją ująć w rejestrze VAT dopiero w momencie otrzymania od kontrahenta potwierdzenia odbioru faktury korygującej. Korekta obrotu następuje więc na bieżąco i nie trzeba korygować pierwotnych deklaracji VAT (np. sprzed roku czy więcej), w których wykazano obrót opodatkowany.

Czy taka korekta wpływa na współczynnik VAT?

Moim zdaniem nie wpływa. Przepisy ustawy o VAT odnoszące się do zasad kalkulacji współczynnika VAT (art. 90 i następne) nie zawierają własnej definicji obrotu. Z tego względu pojęcie obrotu używane w art. 90 ustawy o VAT należy interpretować zgodnie z ogólnymi zasadami. Obecnie wynikają one z art. 29a ustawy. Jednocześnie – o czym już mówiłem – przepisy regulują wprost, kiedy podatnik dokonuje korekty zadeklarowanego pierwotnie obrotu – jest to moment otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej. Konsekwentnie, skoro korekta faktury nie skutkuje zmianą pierwotnej deklaracji, tylko jest ujmowana na bieżąco, to dla kalkulacji współczynnika należy uwzględnić taki obrót, jaki wynika wprost z deklaracji VAT składanych za dany rok.

Zatem ujęta na bieżąco korekta faktury nie oznacza konieczności korygowania współczynnika VAT. Potwierdzają to organy podatkowe (np. interpretacje o numerach: 1472/RPP1/443-405/2006/PS; IPPP1/443-22/13-2/AW; ITPP1/443-159/10/KM) oraz sądy administracyjne (wyrok NSA z 22 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 2155/11).