CZYNNOŚCI OPODATKOWANE Urząd Skarbowy w Zgorzelcu o wyrobach jubilerskich

Sprzedaż metali szlachetnych zawsze podlega VAT

Podatnicy dokonujący dostaw przedmiotów z metali szlachetnych nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT i to niezależnie od wielkości osiągniętych obrotów.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Podatnik rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży detalicznej artykułów używanych (meble po renowacji, obrazy, porcelana itp.). Do momentu uzyskania 10 tys. euro obrotów podatnik chciałby korzystać ze zwolnienia od VAT. Z czasem planuje wprowadzenie do obrotu przedmiotów z udziałem metali szlachetnych, takich jak srebrne naczynia czy sztućce. Czy wprowadzając do obrotu przedmioty z udziałem metali szlachetnych podatnik będzie musiał zrezygnować ze zwolnienia z VAT bez względu na osiągnięty obrót?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 113 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.; dalej ustawa o VAT) podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych VAT w trakcie roku podatkowego jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10 tys. euro. Z kolei w myśl regulacji wynikającej z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, zwolnień, o których mowa w art. 113 ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników dokonujących dostaw wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali. Szczegółowa lista towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku określone w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT, ustalona została przez ministra finansów w załączniku do rozporządzenia z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798). W pozycji 32 tego załącznika wymienione zostały m.in. wyroby jubilerskie i podobne.

Zatem podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT, w przypadku dokonania dostawy wymienionych wyrobów z metali szlachetnych, utraci prawo do tego zwolnienia i to niezależnie od wielkości osiągniętych obrotów.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgorzelcu z 23 marca 2006 r., nr US.PP-443/1/06.

OPINIA

PRZEMYSŁAW POLKOWSKI

doradca podatkowy, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

Zwolnień w podatku od towarów i usług ze względu na niski pułap obrotu nie stosuje się na mocy art. 113 ust. 13 ustawy o VAT m.in. do podatników dokonujących dostaw wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali. Na podstawie upoważnienia ustawowego minister finansów określił listę towarów, do których zalicza się wspomniane wyroby. Mowa w nim jest m.in. o nakryciach stołowych ze srebra. W związku z tym podatnik bez względu na to, jak niski obrót osiągnie, nie może korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Ustawodawca nie określił jednak momentu, w którym podmiot traci prawo do komentowanej preferencji. Ze względu na ustawowe sformułowanie nie stosuje się do podatników dokonujących dostaw, wydaje się, że będzie to dzień wykonania czynności objętej wyłączeniem.

 

OBOWIĄZEK PODATKOWY Urząd Skarbowy w Dębicy o obliczaniu wartości sprzedaży

Przekroczenie limitu obrotu powoduje utratę zwolnienia

Podatnik VAT, którego obroty przekroczą równowartość w złotych 10 tys. euro, traci prawo do zwolnienia z podatku od towarów i usług w momencie przekroczenia tej kwoty.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Podatnik prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą będąc podatnikiem zwolnionym podmiotowo, świadcząc m.in. usługi w części zwolnione przedmiotowo (usługi w zakresie edukacji). W jaki sposób obliczyć wartość sprzedaży usług za 2004 rok, która będzie podstawą do ustalenia prawa do zwolnienia podmiotowego od VAT w 2005 roku?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o VAT zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej z złotych odpowiadającej równowartości 10 tys. euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Do wartości sprzedaży nie wlicza się również odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku przekroczy kwotę 10 tys. euro, zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstaje z momentem przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę.

Do określenia kwoty, przekroczenie której powoduje utratę prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w VAT za okres od 1 stycznia 2004 r. do 30 kwietnia 2004 r., bierze się pod uwagę obroty z czynności opodatkowanych i zwolnionych od podatku, natomiast od 1 maja 2004 r. wyłącznie obroty z czynności opodatkowanych.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Dębicy z 31 grudnia 2004 r., nr PO III 443/144/04.

OPINIA

RadosŁaw Pietrzak

ekspert podatkowy, zespół VAT działu doradztwa podatkowego Deloitte

W porównaniu do regulacji obowiązujących przed 1 maja 2004 r. ustawa o VAT z 2004 roku zmieniła sposób obliczania wartości sprzedaży, której przekroczenie powoduje utratę prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT. Na gruncie starej ustawy o VAT do obliczenia wspomnianej kwoty przyjmowano, co do zasady, całą wartość sprzedaży opodatkowanej. Natomiast ustawa o VAT z 2004 roku wprowadziła w tym zakresie pewne wyjątki. Wyłączeniu podlega odpłatna dostawa towarów oraz świadczenie usług zwolnionych - w tym zakresie polskie regulacje są szersze niż te zawarte w Dyrektywie VAT, która pewne czynności zwolnione z podatku nakazuje doliczać do kwoty, od której zależy uzyskanie zwolnienia podmiotowego. Drugim wyjątkiem jest wyłączenie dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Na marginesie warto dodać, że zgodnie z projektem ustawy zmieniającej ustawę o VAT, przedstawionym w ubiegłym miesiącu przez ministra finansów, kwota uprawniająca do zwolnienia podmiotowego ma wynieść od 1 stycznia 2008 r. 50 tys. zł.

 

CZYNNOŚCI OPODATKOWANE Pierwszy Urząd Skarbowy w Radomiu o usługach doradztwa

Usługi rzeczoznawstwa nie będą zwolnione z podatku

Usługi w zakresie wyceny nieruchomości i projektowania budowlanego mogą korzystać ze zwolnienia od VAT do momentu przekroczenia obrotów 10 tys. euro. Natomiast usługi rzeczoznawstwa budowlanego ze zwolnienia nie skorzystają.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Czy wykonując w ramach samodzielnie prowadzonej działalności gospodarczej wyłącznie usługi w zakresie wyceny nieruchomości można skorzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 113 ust. 9 ustawy o VAT, jeżeli wartość sprzedaży nie przekroczy w roku podatkowym kwoty 10 tys. euro? Czy wykonując w ramach samodzielnie prowadzonej działalności gospodarczej usługi w zakresie wyceny nieruchomości, jako przeważającą działalność, działalność sporadycznie usługi w zakresie projektowania budowlanego - może skorzystać ze zwolnienia od VAT?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10 tys. euro.

Podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych VAT w trakcie roku podatkowego jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży kwoty 10 tys. euro. Wymienionych zwolnień nie stosuje się do podatników świadczących usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie. Do usług, które nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT zaliczono m.in. usługi rzeczoznawstwa, z wyłączeniem doradztwa rolniczego związanego z uprawą roślin i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzeniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego.

Podatniczka, wykonując w ramach samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej jedynie usługi w zakresie wyceny nieruchomości i usługi w zakresie projektowania budowlanego, może skorzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, jeżeli wartość sprzedaży nie przekroczy w roku podatkowym kwoty 10 tys. euro. Natomiast w przypadku wykonania usługi rzeczoznawstwa budowlanego zwolnienie z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT traci moc z chwilą wykonania takiej usługi. I cała działalność powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług według stawek obowiązujących w przepisach podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług.

Postanowienie naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Radomiu z 27 kwietnia 2005 r., nr 1424/1110/443/17/2005/IW.

OPINIA

Korneliusz Sawiński

doradca podatkowy, Ernst & Young, biuro w Poznaniu

W przedmiotowej interpretacji organ podatkowy uznał, że wykonanie przez podatniczkę usługi rzeczoznawstwa budowlanego oznacza automatycznie, iż traci moc zwolnienie przewidziane w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT (zwolnienie podmiotowe). Swoje stanowisko organ podatkowy uzasadnił faktem, że rzeczoznawstwo znalazło się na liście towarów i usług wyłączonych ze zwolnienia podmiotowego, przedstawionej w rozporządzeniu ministra finansów.

W mojej opinii, taki automatyzm w podejściu organu podatkowego nie zasługuje na aprobatę. Dokonując interpretacji prawa podatkowego, organ podatkowy powinien zweryfikować, czy świadczone przez podatniczkę usługi rzeczoznawstwa budowlanego mieszczą się jednocześnie w zakresie pojęcia usług w zakresie doradztwa (w rozumieniu art. 113 ustawy o VAT). Tylko w takim przypadku podatniczka nie będzie mogła skorzystać ze zwolnienia podmiotowego.

 

MIEJSCE ŚWIADCZENIA Podlaski Urząd Skarbowy o miejscu świadczenia

Forfaiting od podmiotu zagranicznego stanowi import usług

Nabycie usługi forfaitingu od instytucji finansowej ze Szwajcarii, która nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce, stanowi import usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Spółka zawarła z podmiotem mającym siedzibę na Białorusi umowę, na mocy której kontrahent białoruski kupuje od niej określony towar. Termin zapłaty za towar jest stosunkowo długi - wynosi pięć lat. Przed zawarciem umowy kupujący otwiera w banku akredytywę z odroczoną płatnością, obejmującą już ewentualne odsetki oraz inne opłaty, w tym prowizję szwajcarskiej instytucji finansowej. Płatność kontrahenta białoruskiego została zatem zabezpieczona nieodwołalną akredytywą bankową. Wnioskodawca przenosi (ceduje) prawa wynikające z tego kontraktu (roszczenie o zapłatę) na podmiot profesjonalny - instytucję finansową z siedzibą w Szwajcarii. Cesja zostaje dokonana przed nadejściem terminu płatności wierzytelności w zamian za natychmiastową płatność z dyskontem (potrącane są odsetki oraz prowizja). Szwajcarska instytucja finansowa przejmuje na siebie pełne ryzyko ściągnięcia wierzytelności, nie przysługuje jej prawo zwrócenia się do zbywcy wierzytelności o zapłatę w przypadku bezskutecznej egzekucji od dłużnika. Szwajcarska instytucja finansowa otrzymuje swoje wynagrodzenie w ratach spłacanych przez nabywcę w ciągu pięciu lat. Instytucja finansowa z siedzibą w Szwajcarii nie jest zarejestrowana w Polsce i nie płaci polskich podatków. Czy czynność dokonywana przez podatnika jest opodatkowana VAT, czy też z niego zwolniona?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT przez import usług należy rozumieć świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Przepis ten wymienia osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. Pod poz. nr 3 tego załącznika do ustawy o VAT jako usługi zwolnione wymienione są usługi pośrednictwa finansowego o symbolu PKWiU Sekcja (65-67), z wyłączeniem: 1) działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki, 2) usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej, 3) usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10- 00.20), 4) usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10- 00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, 5) usług ściągania długów oraz faktoringu.

Jak wynika z przedstawionej sytuacji, spółka nabywa od instytucji finansowej z siedzibą w Szwajcarii usługi tzw. forfaitingu. Instytucja ta nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce.

Z art. 27 ust. 3 ustawy o VAT wynika, że gdy usługi wymienione w ust. 4 (w tym usługi bankowe, finansowe i ubezpieczeniowe łącznie z reasekuracją) są świadczone na rzecz: 1) osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub 2) podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

W związku z tym nabyta przez spółkę usługa forfaitingu od instytucji finansowej ze Szwajcarii, która nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce, stanowi import usług w rozumieniu ustawy o VAT. Czynność ta - forfaiting, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług pod warunkiem, że jest wymieniona pod pozycją 3 w załączniku nr 4 do ustawy o VAT i nie korzysta z wyłączenia z tego zwolnienia. Spółka w tej sytuacji zobowiązana będzie wystawić fakturę wewnętrzną, określając w niej wartość usługi w złotych polskich odpowiadającą kwocie należności otrzymanych od szwajcarskiej instytucji finansowej. Zwolniony od podatku obrót z tytułu importu tych usług należy jednak wykazać w poz. 34 deklaracji VAT-7.

Postanowienie naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego z 22 lutego 2007 r., nr PO-II/443/ 98/BŚ/06.

OPINIA

Grzegorz Gniadek

ekspert podatkowy, BDO Numerica

Polski ustawodawca nie normuje umowy forfaitingu, przez co zakwalifikowana jest ona jako umowa nienazwana. Może to być powodem trudności w praktyce stosowania prawa podatkowego. Należy na wstępie podkreślić, iż faktoring i forfaiting to dwie różne umowy.

Oba typy umów, mimo pozornych podobieństw (np. w obu umowach jedną ze stron umowy jest instytucja finansująca - najczęściej bank), funkcjonują osobno w obrocie gospodarczym i stosowanie przepisów o faktoringu analogicznie do umowy forfaitingu wydaje się być rozwiązaniem błędnym.

W komentowanym postanowieniu urząd słusznie zauważył, że forfaiting jako usługa o charakterze pośrednictwa finansowego korzysta ze zwolnienia zawartego w poz. 3 w załączniku nr 4 do ustawy, ponieważ ten typ umowy nienazwanej nie został zamieszczony w enumeratywnie wymienionym katalogu usług nie korzystających ze zwolnienia. Natomiast nabyta usługa forfaitingu od świadczeniodawcy niebędącego polskim podatnikiem VAT zgodnie z art. 27 ust. 3 w związku z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT będzie stanowiła import usługi.

 

DOKUMENTOWANIE OBROTU Izba Skarbowa we Wrocławiu o rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług

Do rachunków można wystawić faktury korygujące

Podatnik, który błędnie zamiast faktur VAT wystawiał rachunki, ma prawo sporządzić faktury korygujące do takich rachunków.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Podatnik prowadzi działalność w zakresie usług budowlanych jako podwykonawca. We wrześniu 2003 r. utracił zwolnienie podmiotowe w zakresie VAT, przy czym nie dopełnił obowiązku złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie VAT. Za wykonane usługi budowlane zamiast wystawiać faktury VAT podatnik wystawiał rachunki. W jaki sposób skorygować wystawione w okresie od września 2003 r. do czerwca 2005 r. rachunki?

ODPOWIEDŹ IZBY

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy VAT są zobowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

W omawianym przypadku podatnik stał się podatnikiem VAT od września 2003 r. natomiast obowiązku rejestracji w zakresie tego podatku dokonał dopiero 17 czerwca 2005 r. Ponieważ podatnik był podatnikiem podatku od towarów i usług od września 2003 r., jednak nie dopełnił obowiązku rejestracji, wystawiane zatem w tym okresie rachunki na sprzedaż usług w istocie stanowiły faktury, bowiem takie dokumenty powinien wystawiać podatnik VAT na potwierdzenie wykonywanych przez siebie czynności, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po dokonaniu rejestracji dla potrzeb rozliczeń w podatku od towarów i usług podatnik posiada status podatnika zarejestrowanego, uprawniony jest do wystawienia faktur korygujących.

Zatem zastosowanie znajduje tu regulacja par. 20 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 971). Podatnik jest uprawniony do wystawienia faktur korygujących do wystawionych rachunków, dokumentujących sprzedaż świadczonych usług. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z zasadą rozliczeń VAT istnieje prawo nabywcy towarów i usług do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących dokonane zakupy. Skoro podatnik - z różnych przyczyn - nie dokumentował sprzedaży fakturami zawierającymi kwoty należnych podatków, uzasadnione jest umożliwienie wystawienia prawidłowych dokumentów - w momencie, kiedy już legitymował się statusem podatnika prawidłowo zarejestrowanego dla rozliczeń w podatku od towarów i usług.

Decyzja dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 17 marca 2006 r., nr PP I 443/1517/05/SD.

OPINIA

Tomasz Rysiak

prawnik, współpracujący z Kancelarią Prawną Magnusson

Interpretacja wydana przez Izbę Skarbową we Wrocławiu wydaje się sprzeczna z przepisami powołanego przez izbę rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. Zgodnie bowiem z przepisami rozporządzenia faktury korygujące można wystawić jedynie do innych faktur VAT, co oznacza, że nie jest możliwe wystawienie faktur korygujących do rachunków. W konsekwencji należy uznać, że w stanie faktycznym wskazanym w interpretacji wydanej przez izbę podatnik powinien raczej wystawić zwykłe faktury VAT. Stanowisko takie w analogicznym stanie faktycznym zaprezentował dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie w interpretacji z 8 lutego 2006 r. (nr PP-3/4407/26/06) stwierdzając, że w opisanej sprawie brak jest podstaw do wystawienia faktury korygującej, ale z tego powodu, że dokumentem tym nie można korygować rachunków. W miejsce nieprawidłowo wystawionego rachunku należy wystawić fakturę VAT. W takim przypadku nieprawidłowo wystawiony rachunek należy anulować. Należy jednak zaznaczyć, że w praktyce zdarzają się interpretacje organów podatkowych, zgodnie z którymi nie jest możliwe wystawienie zarówno faktur korygujących, jak i normalnych faktur VAT do uprzednio wystawionych rachunków (np. interpretacja naczelnika Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu z 19 maja 2006 r. nr PP/443/1/12/33/2006).

 

ZWOLNIENIE PODMIOTOWE Urząd Skarbowy w Kędzierzynie-Koźlu o drobnych przedsiębiorcach

Biegli sądowi nie świadczą usług w zakresie doradztwa

Czynności wykonywane przez biegłych sądowych w postępowaniu sądowym nie stanowią czynności z zakresu doradztwa. Biegli sądowi mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego z uwagi na wielkość osiągniętej sprzedaży.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Podatniczka jest biegłym sądowym z zakresu psychologii. Jako biegły sądowy otrzymuje od sądów, prokuratury i policji zlecenia wykonywania czynności psychologa, tj. udziału w przesłuchaniu świadków, badania psychologiczne, opracowywanie opinii. Czy czynności wykonywane przez biegłych sądowych w postępowaniu sądowym stanowią czynności z zakresu doradztwa oraz czy biegli sądowi mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego z uwagi na wielkość osiąganych przychodów?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), jeżeli z tytułu wykonywania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonywanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Z uwagi na fakt, że przy wykonywaniu usług na zlecenie sądu, prokuratury czy policji przez biegłych sądowych nie zostają spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, gdyż nie jest spełniony warunek odnośnie do przejęcia odpowiedzialności przez zlecającego za czynności zleceniobiorcy, tym samym świadczenie usług biegłego sądowego, jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT, jest objęta VAT na zasadach ogólnych.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10 tys. euro. Natomiast podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych VAT w trakcie roku podatkowego są zwolnieni od podatku, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty 10 tys. euro.

Wskazanego zwolnienia nie stosuje się do świadczących usługi prawnicze, usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie. Ponieważ czynności wykonywane przez biegłych sądowych w postępowaniu sądowym na zlecenie organów procesowych nie stanowią czynności z zakresu doradztwa, bowiem biegły sądowy nie doradza organowi prowadzącemu postępowanie, lecz tworzy jeden z dowodów mających istotne znaczenie w postępowaniu sądowym, to wyłączenie, o którym mowa w art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT, nie ma w stosunku do nich zastosowania. Tym samym biegli sądowi mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z klasyfikacją dokonaną przez ośrodek standardów klasyfikacji urzędu statystycznego w Łodzi wykonanie czynności biegłego sądowego przez lekarza specjalistę polegającego na wydaniu opinii dotyczących stanu zdrowia pacjentów w oparciu o przeprowadzone badania oraz udzieleniu odpowiedzi na pytania zadawane przez sąd mieszczą się w grupowaniu PKWiU 85.12.12-00.00 - Konsultacje i leczenie prowadzone przez lekarzy specjalistów i chirurgów.

Trzeba tu podkreślić, że usługi w zakresie ochrony zdrowia klasyfikowane według nomenklatury PKWiU pod symbolem ex 85, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (PKWiU 85.2) korzystają ze zwolnienia od opodatkowania VAT, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z treścią poz. 9 załącznika nr 4 do ustawy o VAT.

Wobec tego świadczenie usług wydawania opinii medycznych na zlecenie sądów, prokuratury, policji korzystają z przedmiotowego zwolnienia z podatku od towarów i usług, o ile usługi te zostały prawidłowo zakwalifikowane do grupowania PKWiU 85.12.12.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z 16 lutego 2007 r., nr PP/443-2/07/TE.

OPINIA

Sylwia Skrzypczak

konsultant podatkowy, departament doradztwa podatkowego, HLB Frąckowiak i Wspólnicy

W przypadku biegłych sądowych pojawia się wątpliwość, czy można uznać, że ich czynności stanowią prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej - w rozumieniu ustawy o VAT. Czekamy na rozpatrzenie przez NSA skargi kasacyjnej w tej kwestii. Jeśli zakwalifikować czynności biegłych jako działalność gospodarczą, to trzeba uznać ich prawo do skorzystania z dobrodziejstw zwolnienia podmiotowego. Przyjęte jest już w orzecznictwie, że biegli nie świadczą usług doradztwa, a więc podlegają zwolnieniu z VAT do kwoty przychodów 10 tys. euro rocznie. W przytoczonej interpretacji zaskakująca jest kwalifikacja czynności biegłego. Psycholog niebędący lekarzem nie może wydawać opinii medycznych. Rozstrzyga to art. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty - osoba wydająca opinie i orzeczenia lekarskie musi m.in. posiadać wymagane prawem kwalifikacje, tj. mieć dyplom lekarza. Wydaje się jednak, że wydawanie opinii przez biegłego psychologa można zakwalifikować do usług z zakresu ochrony zdrowia zwolnionych z VAT.

 

WYSTAWIANIE FAKTUR Urząd Skarbowy w Tczewie o sprzedaży opłat

Znaki skarbowe są zwolnione z podatku

Zwolnieniu od podatku od towarów i usług podlega dostawa za cenę równą wartości nominalnej znaczków pocztowych, skarbowych i innych znaków tego typu.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Działalność kancelarii radcy prawnego polega na reprezentowaniu klientów przed różnymi organami i instytucjami. W ramach tej działalności sporządzane są pisma, do których załączane są znaki opłaty skarbowej i sądowej. Zgodnie z umowami zawartymi z klientami, kancelaria we własnym imieniu zakupuje znaki opłaty skarbowej i sądowej, a następnie obciąża klientów taką ich wartością, jaka została poniesiona do konkretnego pisma. Czy sprzedaż znaków opłaty skarbowej i sądowej przez kancelarię na rzecz swoich klientów jest zwolniona z VAT?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

W art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku dostawę za cenę równą wartości nominalnej znaczków pocztowych, znaków skarbowych i innych znaków tego typu.

W myśl art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy VAT są zobowiązani wystawić fakturę stwierdzającą dokonanie sprzedaży.

Mając na uwadze, że w omawianej sytuacji podatnik obciąża klientów za wniesioną opłatę skarbową wartością taką, jaka została poniesiona do konkretnego pisma, organ podatkowy potwierdza, że taka dostawa korzysta na mocy art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ze zwolnienia z podatku od towarów i usług.

A zatem podatnik powinien wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż znaków opłaty skarbowej lub sądowej nie naliczając w niej VAT, gdyż przedmiotowa sprzedaż jest zwolniona od tego podatku.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z 28 grudnia 2006 r., nr PP/443-25-2/06.

OPINIA

Maciej Jaworowski

ekspert PricewaterhouseCoopers, biuro w Krakowie

Jeżeli podatnik dokonujący dostawy znaków opłaty sądowej czy skarbowej sprzedaje je za wartość określoną na tych znakach, wówczas taka dostawa będzie podlegać zwolnieniu z VAT. Jednak w przypadku, gdy dostawa znaków jest dokonywana dla celów usługi świadczonej przez np. radcę prawnego, mogą pojawić się wątpliwości, czy opłata za znaki nie stanowi w istocie elementu kalkulacyjnego ceny świadczonej usługi i czy w związku z tym nie powinna podlegać opodatkowaniu według podstawowej 22-proc. stawki VAT. W sytuacji gdy świadczący usługę prawnik w imieniu klienta składa np. pismo procesowe, osobą zobowiązaną do zapłaty opłaty sądowej jest, co do zasady, sam klient, a nie jego pełnomocnik. Zatem w przypadku, gdy opłata za znaki jest wyodrębniona z odpłatności za świadczoną usługę, istnieją mocne argumenty, aby twierdzić, że opłata ta nie stanowi elementu kalkulacyjnego ceny usługi, i że w związku z tym podlega zwolnieniu z opodatkowania VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

 

ZAKAZ ODLICZANIA PODATKU Urząd Skarbowy w Chodzieży o wysokości opodatkowania

Nie można obniżyć VAT należnego przy usługach zwolnionych

Jeśli szpital świadczy tylko usługi zwolnione z podatku od towarów i usług, nie przysługuje mu prawo obniżenia kwoty podatku należnego o podatek wynikający z faktur zakupu.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Szpital specjalistyczny prowadzi usługi w zakresie ochrony zdrowia. Czy szpital, wykonując wyłącznie czynności zwolnione od opodatkowania VAT, ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek wynikający z faktur zakupu?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Szpital wykonuje usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej - PKWiU 85, które jako wymienione w załączniku nr 4 poz. 9 ustawy o VAT są na podstawie art. 43 ust. 1 tej ustawy zwolnione od podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

W konsekwencji, uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje tylko w stosunku do tych towarów i usług, które podatnik wykorzystuje do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Jeżeli więc wykonywane przez szpital czynności są wyłącznie usługami zwolnionymi od VAT, to nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z wydatkami ponoszonymi przez szpital.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Chodzieży z 13 marca 2007 r., nr PP/443-6/07.

OPINIA

Robert Zajdler

ekspert podatkowy

Należałoby spojrzeć na omawianą interpretację z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej. Kwestie związane z opodatkowaniem VAT uregulowane są w Dyrektywie 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zgodnie z art. 136(a) w związku z art. 132(1)(b, c) tej Dyrektywy, dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby działalności usługowej medyczno-szpitalnej, zwolnionej z VAT, powinna być również przez państwa członkowskie zwolniona z VAT. Opodatkowanie dostawy towarów wykorzystywanych w całości na cele działalności usługowej o charakterze medyczno-szpitalnym, niezależnie od tego, czy usługodawca jest płatnikiem VAT czy też nie, bez możliwości jakiegokolwiek odliczenia narusza ten jednolity system prawa wspólnotowego w tym zakresie. Ponieważ w działalności usługowej medyczno-szpitalnej zwolnionej z VAT nie można dokonać odliczenia, to w praktyce konsument zapłaci i tak ukryty VAT od kosztów dostawy tych towarów.

 

KLASYFIKACJA CZYNNOŚCI Urząd Skarbowy Warszawa-Targówek o zakresie opodatkowania

Kursy dla fryzjerów stanowią usługi edukacyjne

Mimo że do działalności prowadzonej przez podatnika nie mają zastosowania przepisy o systemie oświaty, lecz przepisy o działalności gospodarczej, to ze względu na charakter świadczonych usług - kursy fryzjerskie - przysługuje zwolnienie z VAT.

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Spółka cywilna wykonuje m.in. działalność gospodarczą w zakresie edukacji polegającej na prowadzeniu kursów oraz stylizacji paznokci (PKD 8042B). Czy podatnikowi przysługuje zwolnienie z podatku od towarów i usług zgodnie z załącznikiem do ustawy o VAT, gdzie wymieniona jest cała grupa 80, czy też ze względu na to, że podatnik działa na podstawie przepisów o działalności gospodarczej i nie podlega przepisom o systemie oświaty, należy stosować stawkę 22 proc.?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o VAT usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji z wyjątkiem usług elektronicznych. W myśl par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. nr 89, poz. 844 z późn. zm.) dla celów podatkowych nadal stosuje się PKWiU wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz.U. nr 42, poz. 264 z późn. zm.). Klasyfikacja czynności sprzedaży usług szkoleniowych i kursów powinna nastąpić na podstawie przepisów o statystyce publicznej, zgodnie z obowiązującą Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług. Sklasyfikowanie świadczonych usług pozwoli na określenie obowiązującej stawki podatku od towarów i usług.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zwalnia się z opodatkowania VAT usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. W poz. 7 tego załącznika wymienione są usługi w zakresie edukacji o symbolu PKWiU ex 80. Spółka twierdzi, że usługi prowadzenia kursów fryzjerskich i manicure zaklasyfikowała pod PKWiU 80.42.10-00.20 jako usługi kształcenia ustawicznego dorosłych, gdzie indziej niesklasyfikowane, jednocześnie informując, że nie jest w posiadaniu pisma potwierdzającego taką klasyfikację wydanego przez urząd statystyczny.

W konsekwencji, świadczone usługi edukacji zakwalifikowane do grupowania 80 według PKWiU są zwolnione z podatku od towarów i usług. Każdy podatnik zobowiązany jest do prawidłowego zdefiniowania czynności, które wykonuje i zidentyfikowania ich na podstawie klasyfikacji statystycznych (PKWiU) wydanych w oparciu o przepisy o statystyce publicznej.

W przypadku trudności w ustaleniu właściwej klasyfikacji, zainteresowany podmiot może zwrócić się o wskazanie zaklasyfikowania danej usługi i wydania opinii organu statystycznego.

Postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Targówek z 15 lutego 2007 r., nr 1437/ZP/443/449/EZ/06/07.

OPINIA

Magdalena Mucha-Prymas

ekspert podatkowy, menedżer, BDO Numerica

Artykuł 43 ustawy o VAT wprowadza do konstrukcji VAT kategorię zwolnień o charakterze przedmiotowym. Wymienione w tym przepisie czynności są zasadniczo zwolnione od VAT, niezależnie od tego, kto ich dokonał. Należy przy tym pamiętać, że zwolnienie przedmiotowe dotyczy wyłącznie czynności podlegających opodatkowaniu, wymienionych w art. 5 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zwolnieniu podlegają usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT, zarówno wtedy, gdy są świadczone, jak i wtedy, gdy są nabywane. Katalog zwolnień oparty jest na liście zwolnień określonych w artykule 132 dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zarówno dyrektywa jak i ustawa o VAT wprowadzają do katalogu zwolnień usługi w zakresie edukacji i, jak słusznie wywnioskował organ podatkowy, świadczenie lub nabywanie takich usług (w przypadku, gdy podatnikiem jest nabywca usługi) jest zwolnione od VAT, bez względu na charakter podmiotu świadczącego. Nie ma tu więc znaczenia fakt, że podatnik nie podlega przepisom o systemie oświaty. Świadczenie usług edukacyjnych jest zwolnione z VAT.

Opracowała Ewa Matyszewska