Osiem spółek zawarło umowę, na mocy której utworzyły na trzy lata podatkową grupę kapitałową (PGK). Skarżąca była spółką dominującą. Wyjaśniła, że firmy z grupy przekazują między sobą darowizny: pieniądze, udziały (akcje) lub inne prawa majątkowe, towary oraz składniki majątkowe stanowiące środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne.

Skarżąca chciała wiedzieć, czy PGK będzie mogła rynkową wartość darowizn uznać za koszt uzyskania przychodów. W jej ocenie – tak, co wynika z art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 14 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 1k ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Minister finansów nie zgodził się z tym stanowiskiem. Przyznał, że z art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT wynika, że darowizny dokonywane między spółkami tworzącymi PGK są kosztem podatkowym. Podkreślił jednak, że przepis nie określa wprost, jak ustalić jego wysokość. W ocenie organu koszt ten nie będzie jednak równy wartości rynkowej przedmiotu darowizny. Należy go bowiem ustalać tak jak wszystkie koszty podatkowe, a więc w wysokości rzeczywiście poniesionej. Minister zaznaczył, że gdyby ustawodawca chciał określić to inaczej, wskazałby to wprost w przepisie.

Sąd przyznał rację spółce. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT darowizna dokonana między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową stanowi koszt uzyskania przychodu. Pozostaje tylko kwestia, jak ustalać jej wysokość: w wartości rzeczywistej (jako koszt wytworzenia lub nabycia przedmiotu darowizny) czy rynkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że dzięki strukturze właścicielskiej firm tworzących grupę kapitałową możliwe jest rozliczanie strat spółek nierentownych z dochodami pozostałych spółek podlegającymi opodatkowaniu. Ustawodawca zapewnił też neutralność rozliczeń między firmami dla wyniku PGK. Spółka otrzymująca przysporzenie rozpoznaje przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, a spółka dokonująca darowizny wykazuje wartość realizowanego świadczenia jako koszt. Efekt dla wyniku grupy jest więc neutralny.

Zdaniem sądu kosztem uzyskania przychodów jest rynkowa wartość darowizn przekazywanych między spółkami należącymi do PGK, a nie wyłącznie koszty wytworzenia lub wydatki na nabycie danej rzeczy czy prawa. Sąd podkreślił, że gdyby celem ustawodawcy było umożliwienie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu jedynie wydatków na nabycie/wytworzenie przedmiotu darowizny, to takie sformułowania znalazłyby się w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W efekcie PGK przy ustalaniu swojego dochodu albo straty będzie uprawniona do uwzględnienia w nim kosztu uzyskania przychodu odpowiadającego rynkowej wartości darowizny (darowizn), tak jak chciała skarżąca.

Podatnikami CIT oprócz spółek kapitałowych mogą być również podatkowe grupy kapitałowe. Grupę mogą tworzyć wyłącznie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, mające siedzibę w Polsce, jeżeli m.in. przeciętny kapitał zakładowy przypadający na każdą z tych spółek, jest nie niższy niż 1 mln zł.

Wyrok jest nieprawomocny.

Podatek dochodowy od osób prawnych za 2011 r. rozliczyły 22 grupy kapitałowe. Uzyskały łączne dochody w wysokości 6,8 mld zł. Wykazały podatek należny w kwocie 1,2 mld zł

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Gdańsku z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 258/13.