Prawo do zwolnienia przysługuje również wtedy, kiedy przedsiębiorstwo mające udziały przejmie inna firma. Wtedy zachodzi sukcesja podatkowa i zakład przejmujący, mimo że faktycznie nie miał udziałów przez wymagany okres, ma prawo do zwolnienia z podatku. Tak wynika z orzeczenia NSA, który oddalił skargę kasacyjną ministra finansów.

Sprawa dotyczyła szwedzkiej spółki, która przejęła polską. Uważała, że połączenie firm w drodze inkorporacji skutkuje sukcesją generalną praw i obowiązków. To zaś oznacza, że po przejęciu nie nastąpiło przerwanie dwuletniego okresu posiadania udziałów. Pełnomocnicy przedsiębiorstwa zagranicznego powołali się na art. 93 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). Z tych przepisów wynika ich zdaniem, że osoba prawna łącząca się z inną przez przejęcie wstępuje we wszelkie jej prawa i obowiązki przewidziane w przepisach podatkowych. Tym samym skutki podatkowe czynności (zdarzeń) wykonanych przez spółkę przejmowaną przed momentem połączenia przechodzą na podmioty przejmujące.

Minister finansów zakwestionował to stanowisko. Stwierdził, że szwedzka spółka nie ma prawa do zwolnienia z podatku otrzymanej dywidendy, ponieważ nie spełnia ustawowych warunków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz NSA nie zgodziły się z ministrem finansów. Według sądów warunek bezpośredniego posiadania udziałów przez dwuletni okres jest spełniony, kiedy podmiot otrzymujący dywidendę (polska spółka) połączy się z innym podmiotem, i ma zastosowanie również do firm zagranicznych. Istotą sukcesji uniwersalnej jest to, że podmiot będący sukcesorem (spółka przejmująca) wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których stroną był podmiot przejmowany – z takim skutkiem, jak by to spółka przejmująca od początku była stroną tych praw. Wyrok jest prawomocny.

Zwolnienie z podatku ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółka uzyskująca dochody z dywidend z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd w Polscem ma udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości przynajmniej 10 proc. nieprzerwanie przez okres dwóch lat

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 26 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 1675/11).