Ministerstwo Finansów przedstawiło już projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej. Ma on dostosować przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. (sygn. akt P 30/11). Trybunał stwierdził, że art. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r., który pozwala organom podatkowym na wszczęcie postępowania karnegoskarbowego przed upływem terminu przedawnienia bez wiedzy podatnika, jest sprzeczny z konstytucją. Trybunał przyznał też, że mimo późniejszych nowelizacji Ordynacji podatkowej skutek przepisu się nie zmienił, a więc wciąż jest on niezgodny z ustawą zasadniczą.

Planowana nowelizacja to za mało

Eksperci twierdzą, że planowana nowelizacja nie jest dostateczna: samo wprowadzenie obowiązku informowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego to za mało, by regulacja stała się zgodna z ustawą zasadniczą. Zwracają też uwagę na drugi przepis – art. 70 par. 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką. Adwokat Marcin Górski twierdzi, że bywa on również nadużywany przez organy podatkowe.

– Skutek, niewynikający wprost z przepisu, choć widoczny w praktyce, jest taki, że postępowanie podatkowe może trwać przez bliżej nieokreślony czas – wyjaśnia. I ocenia, że art. 70 par. 8 Ordynacji podatkowej też jest niezgodny z konstytucją, podobnie jak par. 6, o którym orzekał trybunał.

Ministerstwo zmienia przepisy

Zgodnie z art. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może wszcząć postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, co oznacza, że dochodzi do zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe nie musiały nawet informować o wszczęciu takiego postępowania, mimo że przerywa ono bieg terminu przedawnienia, co zakwestionował Trybunał Konstytucyjny.

Ministerstwo Finansów zaproponowało więc zmianę przepisów (projekt ustawy z 24 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw).

– Zgodnie z projektem organy będą zawiadamiać podatników o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – mówi Łukasz Kupiec, ekspert podatkowy w KPMG. Zawiadomienie będzie jedynie informacją, nie będzie więc można go zaskarżyć.

Artur Nowak, radca prawny i partner w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka, uważa jednak, że projekt jest wadliwy, a więc nie wykonuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sposób prawidłowy. Ekspert tłumaczy, że z wyroku Trybunału wynika, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia może powstać tylko w razie wszczęcia postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony przed upływem okresu przedawnienia.

– Prawidłowe wykonanie wyroku powinno zatem polegać na wskazaniu w przepisie, że wyłącznie, gdy organ podatkowy zawiadomi podatnika o wszczęciu postępowania jeszcze przed upływem okresu przedawnienia, dojdzie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia – twierdzi. Jego zdaniem nie może być mowy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania karnego skarbowego następuje przed upływem terminu przedawnienia, a samo zawiadomienie podatnika o tym fakcie następuje już po upływie okresu przedawnienia.

– Uważam, że projekt nowelizacji powinien zostać w tym zakresie zmieniony. W przeciwnym razie powstawanie nowych sporów jest nieuniknione – podsumowuje.

Artur Nowak zwraca też uwagę, że ani wyrok TK, ani zmiana Ordynacji podatkowej nie doprowadzą do zmiany praktyki wielu organów podatkowych, polegającej na wszczynaniu postępowań karnych skarbowych w celu wydłużenia terminu przedawnienia.