Minister finansów uważa, że obecne przepisy nie uwzględniają okoliczności, że zysk dzielony między wspólników ustalany jest w oparciu o przepisy rachunkowe, a nie podatkowe, a tym samym przy jego kalkulacji uwzględnia się wydatki niestanowiące kosztów podatkowych. Skutkiem tego w kwocie środków uzyskanych z wystąpienia ze spółki uwzględnia się też wydatki, które zgodnie z przepisami nie mogą stanowić kosztów podatkowych. Tak wynika z uzasadnienia projektu zmian do ustaw o podatkach dochodowych, które MF przekazało do uzgodnień z innymi resortami. Jaki problem chce rozwiązać MF?

Otóż od 2011 r. obowiązują nowe zasady rozliczania wspólnika występującego ze spółki. Dotyczą one wspólników spółki będących zarówno osobami fizycznymi, jak i osobami prawnymi (wspólnik korporacyjny).

Eksperci podatkowi Instytutu Studiów Podatkowych (ISP) wyjaśniają DGP, że przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną u każdego podatnika (również będącego osobą prawną) określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami, podlegającymi opodatkowaniu. Jednak spółki osobowe nie są podatnikami, a więc nie można mówić o ich przychodach czy dochodach. Podatnikiem podatku dochodowego jest zawsze wspólnik.

Jednocześnie zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, jeżeli jednym ze wspólników spółki osobowej nie jest osoba fizyczna (np. podatnik podatku dochodowego od osób prawnych), to spółka ta musi prowadzić księgi rachunkowe. Księgi te ujmują wszystkie przychody i koszty związane z tymi przychodami. W związku z tym, że spółka nie jest ani podatnikiem PIT, ani CIT, jej wynik finansowy brutto jest równy wynikowi finansowemu netto.

Jacek Budziszewski, doradca podatkowy, dyrektor działu audytu podatkowego ISP, wyjaśnia, że w przypadku wystąpienia wspólnika będącego osobą prawną ze spółki osobowej środki pieniężne otrzymane przez takiego wspólnika w części odpowiadającej nabyciu lub objęciu prawa do udziału w takiej spółce i uzyskanej przed wystąpieniem wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce (zysk), nie stanowią przychodów podlegających opodatkowaniu. Zysk ten może zostać ustalony wyłącznie w oparciu o prowadzone w spółce osobowej księgi (przychody i koszty podatkowe rozpoznaje wspólnik).

Po nowelizacji z rozliczenia wyłączone zostaną wydatki niestanowiące kosztów podatkowych.

Anna Żarkowska, doradca podatkowy, dyrektor biura obsługi polisy podatkowej ISP, zmiany te ocenia pozytywnie. Choć, jak zaznacza, spowodują one zwiększenie dla niektórych podmiotów obciążeń podatkowych.

Zasada transparentności podatkowej spółki osobowej polega na tym, że spółka taka nie ma statusu podatnika dla PIT i CIT, a jej przychody i koszty są przychodami i kosztami jej wspólników

Etap legislacyjny Projekt MF nowelizacji ustaw o PIT i o CIT oraz niektórych innych ustaw jest na etapie uzgodnień międzyresortowych.