– Jeszcze nie otrzymałam ostatecznej decyzji w tej sprawie, a już zakład pracy otrzymał pismo w sprawie zajęcia wynagrodzenia – skarży się podatniczka.

Takie postępowanie jest zgodne z przepisami, choć budzą one wątpliwości. Nawet samo Ministerstwo Finansów już w 2009 r. zapowiadało, że przy okazji zmian w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozważy wprowadzenie przepisu uniemożliwiającego zajęcia majątku podatnika w przypadku złożenia przez niego wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań (por. odpowiedź MF na interpelację poselską nr 11862/09). Do takich zmian jednak nie doszło. Nie zawiera ich także projekt założeń do tzw. trzeciej ustawy deregulacyjnej.

– Przepisy pozostawiają podatnika na łaskę organu podatkowego, od którego zależy, czy najpierw rozpatrzony będzie wniosek o udzielenie ułatwienia płatniczego, czy wszczęta egzekucja – komentuje Andrzej Ossowski, adwokat z Kancelarii Adwokackiej A. Ossowski.

Egzekucja należności

Zaległości podatkowe dochodzone są na podstawie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Jeżeli należność pieniężna nie jest zapłacona w terminie okreś- lonym w decyzji lub w terminie wynikającym z przepisu prawa, organ podatkowy obowiązany jest podjąć działania zmierzające do wszczęcia egzekucji administracyjnej.

– Przepisy nie dają możliwości wyboru, czy postępowanie takie wszczynać, czy też nie, zatem wszelkie działania mające na celu np. umorzenie zaległości podatkowej lub rozłożenie jej na raty nie wstrzymują egzekucji – potwierdza dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy z kancelarii Initium.

Andrzej Pośniak, doradca podatkowy, starszy prawnik w kancelarii CMS Cameron McKenna, tłumaczy, że konsekwencją wszczęcia egzekucji zaległego podatku jest możliwość stosowania środków egzekucyjnych.

– Należą do nich m.in. egzekucja z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z ruchomości czy z nieruchomości – wylicza Andrzej Pośniak.

Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku gdy dana osoba zadeklarowała odpowiednią kwotę podatku należną do zapłaty i nie otrzymała decyzji określającej, to organ przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego powinien doręczyć upomnienie.

– Dopiero w terminie 7 dni od momentu prawidłowego doręczenia upomnienia może wszcząć egzekucję – podkreśla Andrzej Pośniak.

Zawieszenie egzekucji

Nawet gdy już powstanie zaległość, podatnik na prawo wnioskować o ulgę w spłacie długu na podstawie art. 67a

Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Może ona polegać m.in. na odroczeniu lub rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami bądź umorzeniu w całości lub w części zaległości i odsetek za zwłokę.