Zwrot akcyzy w przypadku wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, od których akcyza została zapłacona na terenie Polski, przysługuje wyłącznie dwóm osobom, tj. podatnikowi, który wywiózł je do innego kraju UE , albo podmiotowi, który nabył te wyroby od podatnika i sam dokonał ich dostawy. Problem zwrotu podatku dotyczy podmiotów, które kupują wyroby akcyzowe od pośredników i sami wywożą je do innego kraju unijnego. Zgodnie z art. 82 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.) tacy przedsiębiorcy nie mogą już ubiegać się o zwrot.

Zdaniem Zbigniewa Sobeckiego, eksperta podatkowego w KPMG, wymogi określone przez polską ustawą są zbyt restrykcyjne. Ograniczenie nie wynika z dyrektywy horyzontalnej ani innych przepisów unijnych, które regulują zasady opodatkowania akcyzą w krajach UE.

Podatnicy mogą powołać się bezpośrednio na przepisy aktu unijnego, gdy państwo UE w nieprawidłowy sposób wdroży dyrektywę do przepisów krajowych

– Ograniczenie to prowadzi do sytuacji, że podatek jest płacony dwukrotnie w różnych krajach, gdyż staje się należny w innym państwie UE, a jednocześnie nie można go odzyskać w Polsce. Przeczy to zasadzie jednofazowości opodatkowania akcyzą - podkreśla Zbigniew Sobecki.

Stanowisko takie potwierdzają też sądy administracyjne. WSA w Warszawie w wyroku z 8 września 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 381/11) wyraźnie zaznaczył, że żaden przepis dyrektywy horyzontalnej nie upoważnił władz państwa członkowskiego do zawężania kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego. Zdaniem sądu co prawda w dyrektywie horyzontalnej istnieje upoważnienie przyznane władzom krajowym, ale dotyczy ono wyłącznie określenia procedur kontrolnych i metod odnoszących się do zwrotów dokonanych. Zakres tego upoważnienia nie obejmuje prawa do określenia podmiotów uprawnionych. Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Warszawie w wyroku z 2 marca 2012 r. (sygn. akt SA/Wa 1625/11).

O tym, czy przepisy polskiej ustawy o podatku akcyzowym są zgodne z dyrektywą horyzontalną, ostatecznie rozstrzygnie Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż od obu wyroków wniosek o kasację złożyły organy podatkowe. Warto też pamiętać, że poprzednia ustawa akcyzowa, obowiązująca od 1 maja 2004 r. do 28 lutego 2009 r., nie zawierała takiego ograniczenia i stwierdzała, że zwrot przysługuje podmiotowi, który dostarczył wyroby, od których została zapłacona akcyza w Polsce, do innego państwa UE. Pokazuje to, że zaostrzenie rygorów związanych z uzyskiwaniem zwrotu podatku w obecnie obowiązującej ustawie jest zbyt daleko idące.