Obowiązująca od kwietnia zmiana w ustawie o VAT objęła przedsiębiorców zarejestrowanych jako podatnicy VAT UE korzyściami płynącymi z zawieszenia działalności gospodarczej. Dzięki nowelizacji również tacy podatnicy nie mają obowiązku składania deklaracji podatkowych za okresy rozliczeniowe, których zawieszenie dotyczy. Jednak skorzystanie z tego dobrodziejstwa może skończyć się urzędowym wykreśleniem z rejestru podatników. Taką przykrą konsekwencję poniosą firmy, które działalność zawieszą na co najmniej pół roku i w tym okresie nie złożą ani jednej deklaracji VAT. Podatnik w takim wypadku powinien dokonać ponownej rejestracji do celów VAT UE, gdyż w przeciwnym wypadku ponosi ryzyko zakwestionowania przez urząd skarbowy prawa do stosowania 0 proc. stawki VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

Właśnie mija pół roku od przyznania tego przywileju przedsiębiorcom VAT UE. Aby nie zniknąć z rejestru, powinni przed upływem okresu 6-miesięcznego złożyć deklarację zerową.

Zawieszenie działalności

W ustawie o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) do końca marca tego roku obowiązywał przepis, który nakazywał podatnikom zarejestrowanym jako podatnicy VAT UE składanie deklaracji, mimo zawieszenia firmy na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

– Zatem mimo zawieszenia podatnicy ci musieli składać tzw. deklaracje zerowe – mówi Monika Sabat, ekspert podatkowy w KPMG.

Od kwietnia przepis ten został uchylony. Miało to odciążyć podatników z konieczności wysyłania deklaracji podatkowych, w sytuacji gdy nie dokonali transakcji wewnątrzwspólnotowych, a urzędy skarbowe z obowiązków związanych z przyjmowaniem i przechowywaniem takich deklaracji. Niestety w ustawie o VAT pozostał przepis, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu z rejestru podatników VAT UE przedsiębiorcę, który nie złoży deklaracji podatkowej za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały.

– Skutek jest taki, że przed zmianą zarejestrowany podatnik VAT UE musiał składać deklaracje w okresie zawieszenia. Obecnie takiego obowiązku nie ma, ale jeśli deklaracji nie złoży, to zostanie wykreślony z rejestru VAT UE – mówi Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, partner w KNDP.

Sprzeczność przepisów

W projekcie ustawy znajdował się przepis, który takie ryzyko eliminował.

– Urzędowe wykreślenie z rejestru VAT UE nie miało mieć zastosowania w przypadku, gdy przyczyną braku deklaracji było zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej – podkreśla Andrzej Nikończyk.

W ostatecznej wersji ustawy wyjątek ten się nie znalazł. Trudno ocenić, czy był to celowy zabieg, czy po prostu wynik legislacyjnego bałaganu. Efekt jest taki, że wprowadzone ułatwienie w praktyce nie funkcjonuje.

– Korzyścią może być wyłączenie odpowiedzialności karnej skarbowej za nieskładnie deklaracji VAT UE, w okresie, w którym działalność jest zawieszona – mówi Andrzej Nikończyk.

Także Stefan Majerowski, konsultant w Zespole VAT Ernst & Young, jest zdania, że w obowiązujących przepisach istnieje sprzeczność.

– W ustawie o VAT znajduje się przepis pozwalający na wykreślenie z rejestru VAT UE podmiotów, które nie złożą deklaracji podatkowych za 6 miesięcy lub dwa kolejne kwartały, chociaż inny przepis im na to zezwala – mówi Stefan Majerowski.

Zdaniem eksperta, warto się zastanowić nad ujednoliceniem obu rejestrów i skończyć z podwójną rejestracją i koniecznością śledzenia dwóch grup przepisów.

– Tym bardziej że podatnik w wyniku rejestracji nie otrzymuje dwóch różnych numerów – mówi Stefan Majerowski.

Podatnicy VAT UE

Podatnicy VAT UE

źródło: DGP