Już za miesiąc (od 1 lipca) wejdą w życie nowe rozwiązania pozwalające indywidualnym przedsiębiorcom przekształcać się w jednoosobową spółkę kapitałową (z o.o. lub akcyjną). Dla nieuczciwych przedsiębiorców mogłoby to stanowić pokusę do tego, aby uciec przed odpowiedzialnością za długi podatkowe. Można sobie wyobrazić przypadki, w których przedsiębiorca (osoba fizyczna), na którym ciążą zaległości podatkowe, w celu uniknięcia egzekucji z majątku osobistego przekształci się w spółkę kapitałową, wnosząc ten majątek do spółki. Aby wyeliminować takie ryzyko w przepisach Ordynacji podatkowej zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące odpowiedzialności spółki za zobowiązania podatkowe byłego przedsiębiorcy.

Możliwość przekształcenia

Adrian Artowicz, doradca podatkowy, dyrektor w ECDDP, wskazuje, że przepisy regulujące zasady nowej formy przekształcenia wprowadziła do Kodeksu spółek handlowych ustawa z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 106, poz. 622).

Joanna Szydlik, adwokat w zespole kancelarii adwokackich RS Adwokaci w Poznaniu, tłumaczy, że przedsiębiorca – osoba fizyczna stanie się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej.

– Skutkiem tego przekształcenia będzie sukcesja praw i obowiązków do nowo powstałego podmiotu – tłumaczy nasza rozmówczyni.

I tak spółce przekształconej przysługiwać będą zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że co innego wynikałoby z ustawy lub decyzji o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi.

– Jednocześnie ustawodawca przyjął, że powyższych reguł dotyczących sukcesji nie stosuje się do ulg podatkowych przewidzianych w przepisach prawa podatkowego – zwraca uwagę Joanna Szydlik.

Skutki podatkowe

W związku z wprowadzeniem nowego rodzaju przekształcenia dodano art. 112b w Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Adrian Artowicz tłumaczy, że przepis ten ustanawia solidarną odpowiedzialność spółki kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną całym jej majątkiem za zaległości podatkowe przekształconego przedsiębiorcy.

– Regulacja uchyla ryzyko wykorzystywania przekształcenia do uniemożliwienia realizacji zobowiązań podatkowych powstających w ramach działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne – komentuje nasz rozmówca.

Joanna Szydlik podkreśla, że przepis umożliwi organom podatkowym wydanie decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe osoby fizycznej, będącej przedsiębiorcą, w stosunku do jednoosobowej spółki kapitałowej, powstałej w wyniku przekształcenia tego przedsiębiorcy.

– Solidarna odpowiedzialność takiej jednoosobowej spółki kapitałowej będzie ograniczona jedynie do zaległości podatkowych przedsiębiorcy, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, powstałych do dnia przekształcenia – podkreśla nasza rozmówczyni.

Jednak jak wskazuje Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy, odpowiedzialność ta rozciągać się będzie na wszystkie zaległości podatkowe związane z prowadzoną przez osobę fizyczną działalnością, a zatem również na zobowiązania wynikające z pełnienia funkcji płatnika zaliczek na podatek dochodowy np. od dochodów pracowników.