Podatnik prowadził działalność, nie rejestrując się jako podatnik VAT mimo przekroczenia limitu obrotów uprawniających do zwolnienia podmiotowego. Teraz obawia się odpowiedzialności.

– Jakie konsekwencje wiążą się z niedopełnieniem obowiązku rejestracji – pyta pan Marcin z Milanówka.

Brak rejestracji działalności gospodarczej dla celów VAT pomimo wystąpienia prawnego obowiązku może rodzić negatywne skutki. Jak wyjaśnia Marcin Zawadzki, doradca podatkowy, konsultant w MDDP, mogą to być konsekwencje zarówno podatkowe, jak i w zakresie odpowiedzialności karnej skarbowej.

– To, że dana osoba mająca status podatnika podlegającego obowiązkowi rejestracji dokonuje czynności opodatkowanych VAT i nie nalicza tego podatku, skutkuje zaległością podatkową po stronie tej osoby – mówi Marcin Zawadzki.

Nie ulega wątpliwości, że nie realizuje ona swoich zobowiązań publicznoprawnych, przez co doprowadza do uszczuplenia należności budżetowych.

– Dlatego też organy podatkowe będą dochodzić od tej osoby zapłaty niezadeklarowanego VAT wraz z odsetkami – stwierdza ekspert.

Nasz rozmówca dodaje, że z uwagi na brak rejestracji dla celów VAT osoba ta faktycznie nie będzie miała możliwości odzyskania podatku, który zapewne wystąpiłby, gdyby prowadziła działalność według standardowych procedur.

– W efekcie VAT do zapłaty oraz odsetki od zaległości będą kalkulowane na podstawie pełnego obrotu, tj. bez pomniejszenia o ewentualny VAT naliczony, jaki dana osoba powinna zadeklarować w przeszłości – ostrzega Marcin Zawadzki.

Trzeba jednak wskazać, że kwota zaległości faktycznie zależeć będzie od rodzaju prowadzonej sprzedaży. Może się np. okazać, że sprzedaż podlega 5-proc. stawce VAT, przez co kwota zaległości nie będzie aż tak istotna.

– Z drugiej strony brak rejestracji dla celów VAT czy brak ujawnienia podstawy opodatkowania, a przez to narażenie podatku na uszczuplenie stanowi przestępstwo skarbowe zagrożone nawet karą pozbawienia wolności – zwraca uwagę nasz rozmówca.

Przestępstwem jest także dokonywanie sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej, gdy taki obowiązek występuje. W ocenie eksperta w opisanym przypadku może dojść do zbiegu różnych przestępstw skarbowych, których karalność faktycznie zależeć będzie od ich wagi, zaangażowanych kwot czy złożenia czynnego żalu.

W rezultacie, zdaniem Marcina Zawadzkiego, zanim podejmie się decyzję o działaniu w tzw. szarej strefie, lepiej wziąć pod uwagę ryzyko podatkowe i karne, jakie się z tym wiąże.

6930 zł wynosi w 2011 roku ustawowy próg między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym. Jest to kwota należności podatkowej uczulonej lub narażonej na uszczuplenie

Podstawa prawna

Art. 51 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 54 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).