Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje dwa rodzaje opieki prawnej: nad małoletnim oraz nad ubezwłasnowolnionym całkowicie. Nie ma wątpliwości, że opiekun prawny dziecka małoletniego ma prawo do ulgi prorodzinnej (o ile z dzieckiem mieszka). Wątpliwości można mieć w przypadku drugiej formy opieki. Z takim problemem zwróciła się do nas podatniczka, która jest opiekunem prawnym dwójki swojego rodzeństwa. Są to osoby dorosłe w wieku 65 i 56 lat, całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji, otrzymujące renty socjalne. Podatniczka mieszka wraz z rodzeństwem oraz je utrzymuje (rodzice nie żyją).

Ustawodawca zezwala na stosowanie ulgi prorodzinnej w przypadku dorosłych dzieci. Z odliczenia mogą korzystać podatnicy (nie muszą być rodzicami) utrzymujący pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307), w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego (a także w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej). Wyjaśnijmy, że art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o PIT dotyczy dzieci niepełnosprawnych, bez względu na wiek, otrzymujących zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną.

– Z przepisów wynika zatem, że aby skorzystać z ulgi prorodzinnej, konieczne jest utrzymywanie osoby pełnoletniej, m.in. otrzymującej rentę socjalną, w związku z wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego – podkreśla Renata Kabas-Komorniczak, doradca podatkowy w Rödl & Partner.

Oba te warunki w opisanej sytuacji zostały spełnione. Jak wyjaśnia nasza rozmówczyni, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a także środków wychowania, czyli obowiązek alimentacyjny, obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego.

– W stosunku do rodzeństwa zobowiązany może się uchylić od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbliższej rodziny – mówi Renata Kabas-Komorniczak.

W opisanej sytuacji siostra dwójki dorosłego, niepełnoprawnego rodzeństwa nie uchyliła się od obowiązku alimentacyjnego, co oznacza, że spełnia przesłanki do skorzystania z ulgi prorodzinnej w stosunku do każdego z rodzeństwa.

W przypadku odliczania ulgi prorodzinnej na dorosłe osoby niepełnosprawne trzeba pamiętać, że preferencja przysługuje bez względu na ich wiek. Oznacza to, że w praktyce preferencja ta może dotyczyć również osób w podeszłym wieku.

1112,04 zł wynosi ulga na dziecko za 2010 rok