Właściciele domów i mieszkań, a także właściciele budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej muszą uiścić ratę podatku od nieruchomości. Termin zapłaty pierwszej raty w przypadku osób fizycznych wypada 15 marca. Z kolei dla przedsiębiorców będzie to już trzecia rata podatku od firmowych nieruchomości.

Obowiązki podatników oraz termin zapłaty ratalnej podatku od nieruchomości wynikają z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy podatek od nieruchomości na rok od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Z kolei osoby prawne są obowiązane m.in. do wpłacania obliczonego w deklaracji podatku od nieruchomości na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca.

Przepisy dotyczące osób fizycznych i firm nie zakazują jednak jednorazowej wpłaty podatku od nieruchomości za cały rok. Takie rozwiązanie może być szczególnie interesujące w przypadku właścicieli domów i mieszkań, których zobowiązania nie są wysokie.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych inaczej jednak określa procedury dotyczące osób fizycznych i firm. Te ostatnie podlegają zasadzie samoobliczenia podatku, co oznacza, że muszą wpłacać podatek, który same obliczyły i wykazały w deklaracji, którą należało złożyć do 15 stycznia.

W wypadku osób fizycznych, aby móc zapłacić podatek, konieczna jest decyzja ustalająca jego wysokość na 2011 rok wydana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Podatnik nie może zapłacić podatku (nawet jeśli od poprzedniego roku nie zmienił się stan faktyczny, a więc np. metraż powierzchni mieszkania), jeśli nie otrzyma decyzji.