Obowiązek rozliczenia VAT z tytułu dostawy złomu zostanie przeniesiony ze sprzedawcy na nabywcę. Zmiana, zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o VAT, który jest po drugim czytaniu w Sejmie, ma wejść w życie 1 kwietnia. Nowe rozwiązanie oznacza, że to podatnik dokonujący zakupów będzie jedynym podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku od takiej transakcji.

– Oczywiście nabywca złomu nie będzie wpłacał pieniędzy do urzędu skarbowego, ale przysługiwać będzie mu prawo do odliczenia podatku jako podatku naliczonego na ogólnych zasadach, który z tytułu dokonania na jego rzecz dostawy będzie podatkiem należnym – wyjaśnia Anna Łukaszewicz-Obierska, radca prawny, partner w WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr.

System ten nazywany został mechanizmem samoobliczenia podatku (tzw. reverse charge mechanism). Jak wskazuje nasza rozmówczyni, zaproponowane zmiany mają na celu wyeliminowanie mechanizmów rozliczania VAT wykorzystywanych przez podatników nadużywających prawa do odliczenia podatku naliczonego za pomocą tzw. słupów, jak i wystawiania pustych faktur. Szacuje się, że roczne straty budżetu z tego tytułu wynoszą przynajmniej 2 mld zł.

– Dodatkowo firmy rzetelnie i uczciwie prowadzące działalność gospodarczą ponoszą faktyczną odpowiedzialność finansową (podatkową), w przypadku dokonania transakcji handlowej z nieuczciwym kontrahentem, gdyż organy podatkowe niesłusznie twierdzą, że takie faktury nie dają podstawy do odliczenia VAT – mówi Anna Łukaszewicz-Obierska.

Po wprowadzeniu zmian wystawiona przez zbywcę faktura dokumentująca konkretną sprzedaż złomu nie będzie zawierać kwoty VAT, co w praktyce stanowiło źródło nielegalnej korzyści finansowej dla nieuczciwych podmiotów.

– System odwrotnego obciążenia w przypadku dostaw odpadów żelaznych i nieżelaznych oraz złomu obowiązuje w Holandii (od 2007 r.), w Niemczech (od 2007 r.), na Węgrzech (od 2006 r.), we Włoszech, w Hiszpanii, a także w Rumunii (od 2004 r.) – wymienia Anna Łukaszewicz-Obierska.

Mechanizm samoobliczenia podatku spowoduje też, że trudniej będzie nieuczciwym podatnikom wykorzystywać tzw. karuzele VAT. Karuzela jest oszustwem polegającym na fikcyjnym przepływie towarów między firmami.

Towar po nieistniejących transakcjach dokonywanych jedynie na fakturze wraca do firmy występującej o zwrot VAT z tytułu tej sprzedaży, która była pierwszym ogniwem łańcucha.

Ważne!

Zmiana przepisów dotyczących rozliczenia złomu wyeliminuje nadużycia oraz wpłynie na uproszczenie stosowania podatku i zahamuje rozwój szarej strefy w sektorze odpadów i recyklingu