Od 1 stycznia 2011 r. podatnicy VAT muszą stosować nowe zasady dotyczące prawa do odliczenia tego podatku od wydatków związanych nie tylko z zakupem, ale także wynajmem czy leasingiem tzw. samochodów z kratką. Zmiany te są konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora Sp. z o.o. oraz decyzji wykonawczej Rady z 27 września 2010 r. (2010/581/UE), umożliwiającej Polsce wprowadzenie szczególnego ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem niektórych pojazdów samochodowych (oraz paliwa wykorzystywanego do jego napędu).

Przed zmianą przepisów podatnicy VAT mieli prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy zakupie pojazdów samochodowych z tzw. kratką, tj. pojazdów samochodowych innych niż osobowe, o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Natomiast w przypadku samochodów osobowych obowiązywało ograniczenie odliczenia do 60 proc. kwoty podatku na fakturze, nie więcej niż 6 tys. zł, oraz brak odliczenia paliwa do napędu takich samochodów. Od 1 stycznia 2011 r. ograniczenia te dotyczą obu rodzajów pojazdów. Obowiązują zatem jednolite zasady rozliczania VAT w odniesieniu do samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych.

Wprowadzone ograniczenia w odliczaniu VAT objęły również podatników użytkujących samochody z kratką na podstawie umowy najmu, dzierżawy czy leasingu.

Auta leasingowane

Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym w przypadku usługobiorców użytkujących samochody osobowe oraz inne pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą.

Suma kwot w całym okresie użytkowania samochodów i pojazdów, o których mowa powyżej, nie może jednak przekroczyć 6 tys. zł. Podkreślić trzeba, że chodzi tu o sumę kwot dotyczącą jednego samochodu lub pojazdu.

Zgodnie z przepisami częściowe odliczenie dotyczy podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Chodzi tu zatem również o tzw. czynsz inicjalny czy też opłatę wstępną.

Nowo wprowadzone regulacje mają zastosowanie do końca 2012 r. Zatem dopiero od początku 2013 r. będzie można odliczać VAT w całości przy zakupie, a także leasingu auta z kratką (przy spełnieniu wymogów ustawowych). Regulacje w tym zakresie określone będą w nowym art. 86a wprowadzonym do ustawy o VAT.

Prawa nabyte

W nowelizacji ustawy o VAT określono przepisy przejściowe w stosunku do pojazdów, które zostały wynajęte lub wyleasingowane przed wprowadzeniem nowych regulacji. I tak wprowadzone ograniczenia prawa do odliczenia VAT nie mają zastosowania do samochodów będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, w stosunku do których przysługiwało podatnikowi, na dzień poprzedzający dzień wejścia w życie nowelizacji, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z takiej umowy.

Warunkiem zachowania nabytego prawa do pełnego odliczenia VAT było zarejestrowane umowy we właściwym urzędzie skarbowym najpóźniej do 31 stycznia 2011 r.

Trzeba pamiętać, że terminu tego nie można przywrócić. Oznacza to, że konsekwencją jego niedotrzymania przez podatnika VAT ponoszącego wydatki na raty leasingowe, z tytułu umowy zawartej przed 1 stycznia 2011 r., jest wyłączenie pełnego odliczenia podatku naliczonego.