Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest m.in. sprzedaż energii elektrycznej przez wytwórcę na rzecz nabywcy końcowego, czyli podmiotu nieposiadającego koncesji energetycznej. Jednocześnie – jak wskazuje Krzysztof Flis, ekspert w MDDP – polskie regulacje przewidują system zwolnień z akcyzy dotyczących wytwórców energii elektrycznej – np. zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej lub w celu podtrzymywania tych procesów produkcyjnych.

– Z drugiej jednak strony, polskie przepisy nie zawierają mechanizmu zwrotu akcyzy w przypadku zużycia dla celów produkcyjnych energii elektrycznej, na której w przeszłości naliczono już akcyzę – zauważa Krzysztof Flis.

W praktyce wytwórca energii zużywa dla celów produkcyjnych zarówno energię zakupioną z zewnątrz, jak i energię własną obecną w systemie elektroenergetycznym przedsiębiorstwa. W efekcie energia sprzedawana na zewnątrz przez tego przedsiębiorcę pochodzi częściowo z własnych zasobów, a częściowo z zakupów zewnętrznych. Zakładając, że wytwórca jest przedsiębiorstwem koncesjonowanym, to zarówno energia zakupiona, jak i pochodząca z własnych zasobów zużyte dla celów produkcyjnych powinny być traktowane jako zużycie nieopodatkowane akcyzą.

– Opodatkowaniu będzie podlegała dopiero energia sprzedana nabywcy końcowemu, wytworzona z własnych mocy, jak i z energii zakupionej. W takim przypadku zasada jednokrotnego opodatkowania energii akcyzą będzie miała zastosowanie – tłumaczy Marcin Zawadzki, ekspert w MDDP.

W sytuacji, kiedy jednak wytwórca nie posiada koncesji energetycznej, to nabywa on energię z naliczoną akcyzą. Z uwagi na brak przepisów o zwrocie akcyzy to akcyza od zakupionej z akcyzą energii zużytej nie może zostać zwrócona wytwórcy. Jednocześnie – jak podkreśla Marcin Zawadzki – energia wytworzona m.in. z energii zakupionej podlega opodatkowaniu akcyzą w momencie sprzedaży jej do nabywcy końcowego. W efekcie wytwórca energii nieposiadający koncesji ponosi ekonomiczny koszt zużycia energii zakupionej wcześniej z akcyzą.

– Do września 2010 r. praktyka podatkowa stała na stanowisku, że sprzedaż energii elektrycznej wytwórcy z jedną koncesją podlega opodatkowaniu akcyzą. Sytuacje te występują również w przypadku tzw. wytwórców w fazie rozruchu technologicznego, kiedy to przedsiębiorca wytwarza i sprzedaje energię, ale nie posiada jeszcze koncesji energetycznej – stwierdzają eksperci z MDDP.

W rezultacie okazuje się, że realia gospodarcze czy też bezzasadna praktyka podatkowa mogą spowodować faktyczne podwójne opodatkowanie energii elektrycznej. Rozwiązaniem tego dylematu może być stworzenie mechanizmów służących odzyskaniu akcyzy zapłaconej na wcześniejszym etapie obrotu od energii, która jest następnie zużywana dla celów uprawniających do zwolnienia.

20 zł wynosi stawka akcyzy na energię elektryczną za megawatogodzinę (MWh)